عبدالوکیل متین

چې د پت له خاورى جوړ دى ننگرهارځما وطن دى
چې ډگر د سربازۍ دى قندهار ځما وطن دى
د سکه ورونو په وينو ئې سره شوي دي راغونه
دا کابل دى که باميان دى يا تخار ځما وطن دى
هر سکندر ترې شړل شوى دى په هوډ د افغانانو
هره دشته ئې ميوند دى هر فرخار ځما وطن دى
د کونړ د تاترو او
خيبر څوکې درته ستايم
هراغيار چې پرې غوڅ شوى دا تلوار ځما وطن دى
په چړو ازمايل شوى د تاريخ هره پېړۍ کې
لا
ټيټ شوى نه دى چاته دا تاجدار ځما وطن دى
چې توراڼې يې په سر د خپلواکۍ سندرې وايي
دغه ونه ، دغه ځاله، دا
چنار ځما وطن دى
په همت د تږو ژبو، خبردار وايي اغيار ته
د گوربت او شاهين ځاله، دا کوهسار ځما وطن دى
کتابونه پرې ډکېري کاڼي بوټي يې عظمت دى
که لوگر دى که پکتيا ده ټول ديار ځما وطن دى
د واخان له جگو څوکو
تر هراته ورنه زار شم
د احمد د تورې کرښه تر مزار ځما وطن دى
هر پښتون، تاجک، ازبک او نور قومونه يې گلونه
زه متين چې پرې مين يم دا گلزار ځما وطن دى

وخت پټوي رانه رخسار مې د شهيد جانان

يه خلکو! نښه کړۍ مزار مې د شهيد جانان
نه به يې واوري زمانه بيا د ځنځير شرنګا

نه به بيا واوري څوک ګفتار مې د شهيد جاناننه به يې بيا شي څوک راويښ د زولنو په شور

پرېږدۍ مثال شي دا کردار مې د شهيد جانان

په دار ختل منصوري کار دی زمانې او که نه؟

ګوره! پټ نه کړې! دا ايثار مې د شهيد جانان
دار ښکلول، رسۍ په غاړه عظيم زړونه غواړي

ډېر بې پتان شه زار له دار مې د شهيد جانان
نه کېږي هېله د ژړا هم د فلک له سترګو

ډېرې ړندې سترګې شه زار مې له شهيد جاناناوښکې په مخ د کاڼو، بوټو هم راځي متينه!

وينو خړوب کړ دا بهار مې د شهيد جانان

منټیکا – کليفورنيا

که راویښ نه شو په چېغو مې آسمان خپل
ډوبوم به رود د اوښکو کې ګرېوان خپل
په هر جام چې ماتوم توبې د عمر
نن یې باسم په ټوټو باندې آرمان خپل
ډار مې نه شي د کږو بڼو له غشو
مه راکاږه د کږو وریځو کمان خپل
ما غریب باندې ثواب له هر چا ډیر شي
که خیرات راکړې د خدای په نوم لبان خپل
زړه مې تنګ دی د سپوږمۍ رڼا ده کمه
لږ خو واړوه له سپین مخه زلفان خپل
که مې ګل د بوسې کیږدي په کفن کې
زه متین به په مرګ هیر نه کړم جانان خپل
نومبر ۲/ ۲۰۰۶
کلیفورنیا

زړه مې سم درسره ژاړي له ژړا نه دې لوګی شم
څه رشته مې درسره ده؟ واوېلا نه دې لوګی شم
شراکت د وينې نشته نه په هډ راسره ېو يې
په احساس لګوې ګوتې له غوغا نه دې لوګی شم
له ګواښونو د وحشت نه دې ځان رېږدي لکه پاڼه
په سينه کې د ماشوم زړه له درزا نه دې لوګی شم
پرون تېر شو د مرګ غېږ کې نن تصوير د پرون ورځې
کاشکې زېری د ژوند راوړي له سبا نه دې لوګی شم
د جهان غېږه ده تنګه که نصيب کې دې غېږ نشته
غېږ د مور کې د سلګو د تماشا نه دې لوګی شم
څوک له خاورو ايستل کېږي څوک ښخېږي بې کفنه
پاکه ربه! ستا رضا ده له رضا نه دې لوګی شم
ما متين ته رانژدې شه چې دې اوښکې کړمه پاکې
د ښېرو اثر دې نشته خو دعا نه دې لوګی شم
————— اکتوبر – ۲۰۰۴
کليفورنيا
** – دا شعر د يوه جنګزپلي ماشوم د تصوير انګېزه ده.

ډېرې راغلې ډېرې لاړې زمانې د ژوند په لاره

معطل نه شولې هيچا ته قافلې د ژوند په لاره
چا ته زهر د زقوم او چا ته ګوټ د ژوندانه شوې

ډکې راغلې تشې لاړې پيمانې د ژوند په لاره
د ملالې د پت کړيکه د ناهيد د وينو څاڅکي

پاتې کېږي ننګيالو نه افسانې د ژوند په لاره
يوه لار د ميکدې ده د ذاهد او ميخور ښار کې

ماتې شوي دي له ډېرو نه توبې د ژوند په لاره
چا ېې لاس د ساقي ښکل کړ چا ېې واړول جامونه

ابادېږي او ورانېږي ميخانې د ژوند په لاره
نه ېې شور له برمه پرېووت نه مزل باندې شوې ستړی

په تڼاکو پښو تپېږي زولنې د ژوند په لاره
څو قلم ګرځي په ګوتو د متين د احساس لاس کې

يو په بل پسې به ليکي ترانې د ژوند په لاره
————–
فبروري – ۱۲ – ۲۰۰۴
ټريسي – کليفورنيا

يار ېې ځان سره رانه وړ بيا بې ياره بهار راغی

تنده تېره شوه په تږو بې شبنمه سهار راغی
ما يې شونډو ته کتل او ما يې ښکل کړې دواړه سترګې

خو د يار له ويجاړ کلي خالي لاس مې ريبار راغی
د ديدن کنډو يې وران شو د پرون په زلزلو کې

ځای يې تش او وخت د يار د ښکلي مخ د ديدار راغی
له نصيب مې شرط ګټلی ماتوم توبه د عمر

ساقي! ډکه پياله را که ماتېدو ته مې وار راغی
لکه زاڼې دنګه غاړه د مماڼې خال په زنه

ډک د سرو لبانو جام سره ساحل ته نګار راغی
بې د يار د لب له خياله نه ساقي نه صراحي شته

نه پوهېږم چې دا څنګه مې لېمو ته خمار راغی
نزرانې د سپلنيو د لوګو مې شوې قبولې

د متين د يار په ژبه نن د مينې اقرار راغی

—————
جنوري – ۳۰ – ۲۰۰۴
هېوارډ – کليفورنيا

تر منزله رسېدل دي تر منزله ستړی نه شې

په خپل وخت مېوه پخېږي له ازله ستړی نه شې
ما پنځه اويا کلونه تور ويښتان په سپينو ورکړه

دا بازار دا ېې روزګار دی له دې مله ستړی نه شې
لار اوږده شګې تودې دي په تڼاکو ښپو “۱” مزل دي

ټوله لاره ده اغزنه له مزله ستړی نه شې
زړه سوی نشته په دې ښار کې چيچل هم په کې روا دي

د ږمنځې له غاښونو، تور اوربله ستړې نه شې

هر څوک خپل غنم پخپله د موږک له فتنو ساتي

چې شريک دې وي د کور له هسې غله ستړی نه شې

نه بندېږي په دعا او نارې هم پرې اثر نه کړي

ناګهانه مېلمه کېږي له اجله ستړی نه شې
لمن ډکه له مڼو وي خو دانه، دانه کمېږي

ای متينه! د شمارلو له کبله ستړی نه شې

——————-
جون – ۲۶ – ۲۰۲۴
پريکنس سېرکل
منټيکا – کليفورنيا
۱- ښپو – پښو

سرې خولۍ لښکرې شوې کاروان د منظورخان سره

شور کوي په مخ ځي د زمريانو له کاروان سره

پرانيزه سينه ورته خيبره! خپل تاريخ په شان

جوړ به شي قومي عدالت تا کې له ښه شان سره
بيا کړه راژوندی د ابدالي او د هوتک دوران

يو ځای کړه دا دور د هوتکو له دوران سره
وښايه خپل زور د خپل عظمت د تاريخي جرګو

يو ځای کړه پښتون افغان جرګې د ميرويس خان سره
بيا به شې خيبره! “يو” مثال د پښتنو د يويشتم قرن

بيا به شې خيبره! جرګه ځای د احمدخان سره

تا د اورنګزېب او رنجيت سنګ لښکرې ماتې کړې

بيا وکړه مېړانه لوی پښتون د لوی افغان سره

ای خيبره! ته يو لوی سنګر د افريدو او د شينوارو ېې

وياړ دې تل يادېږي د مومندو، اېمل خان او درياخان سره

ای خيبره! يو کړه پرګنې د ټول افغان ټبر

يو ځای پښتانه کړه له خدمت د غفارخان سره
ای خيبره! ته د ګيله من وزير د هېلو لويه خاوره ېې

ستا نوم ېې ستايلی تل له نوم د منظور جان سره

ای خيبره! بيا د پښتنو تاريخ کې نوې صفحه پرانيزه!

يوولس اکتوبر د استقلال او سوله ايز بري بيان سره

متينه! د بري شرط دی کلک عزم، منظوري فکر

خدايه! کامياب کړې پښتانه له خپل ارمان سره

—————— اکتوبر – ۸ – ۲۰۲۴
منټيکا – کليفورنيا

مرګه! را نه شې وختي دی ستا راتلو ته وزګار نه يم

لا د ژوند غېږه توده ده سړې غېږ ته تيار نه يم
لا څکلی مې خوند نه دی د ژوندون د ترخو ميوو

لا مې ژوند سره ياري ده نه هېرېږي خمار نه يم

لا چاپېر مې دي لاسونه د جانان له سپينې غاړې

ما د عمر اقرار کړی پښېمان په اقرار نه يم
نشانې د قدمونو مې کړې ورانې د وخت پېښو

دېره شوی په کوڅه کې لا د ښکلي نګار نه يم
د دنيا د حورو وخت رانه په هغه دغه تېر شو

د پيرۍ په زلميتوب کې هم د وخت منتبار نه يم
خدای دې نه کړي چې ګردونه د پښو مې په چا ورشي

په ګلونو يم مين خو په ګلمخو غبار نه يم
لا ملا په منبر ناست دی لا مې سر په سجده دی

غم د حورو راسره دی له جنته بېزار نه يم
لږ مې پرېږده چې دا مات ګوډ عبادت د خدای پوره کړم

د سپېڅلي ذات رحمت نه په هېڅ وخت کې انکار نه يم
يو ځای ځو له ميخانې نه څو، څو ځل مې ورته ووی:

ځواني وخت وخوړه لاړه اوس د ښکلو په کار نه يم
ما متين د جام ټوټې ساقي له ورکړې خم مې واخيست

مست احساس لرمه مست يم ميکده کې مهار نه يم

—————–
مارچ – ۳۰ – ۲۰۰۴
منټيکا – کليفورنيا

لکه شبنم مې کرۍ شپه په شوګيرو تېره کړه

ګل خبر نه و ما ېې مينه په اغزو تېره کړه

زه يو بې کوره مسافر له قافلې نه پاتې

د ژوند قصه مې رڼو ستورو ته په شپو تېره کړه
چا مې ريښې ګرېوان ته ست د پيالې هم و نه کړ

تمامه شپه مې د دې ښار په ميکدو تېره کړه
زما د تندې سوي حال ته ساقي و نه کتل

ژبه مې څو ځلې د شونډو په پترو تېره کړه
چا راته وی دا ميخانه د قبا پوشو ځای دی

ما د قبا د تعبير شپه تر سپېدو تېره کړه
غم د سبا نه و له هغه قبا پوشه سره

چا چې جرعه د می له ستوني په نېشو تېره کړه
مړه قسمته! تا خو هم په ړندو سترګو ليدم

هره شېبه مې د ګرېوان په څيرېدو تېره کړه

له ما متين سره سوا له درده هېڅ نه وو

ما مات قلم ته د زړه کړيکه په قصو تېره کړه

————— سپټمبر – ۱۲ – ۲۰۲۴
منټيکا – کليفورنيا