افغان ښځینه لوبغاړې: د غوره لیګ ګډون باید د ښځو له حقونو جلا ونه کتل شي
د افغانستان ښځینه کرېکټ لوبغاړو په هغه غوره لیګ کې د بهرنیو لوبغاړو پر نوملیکنې نیوکه کړې چې ټاکل شوې د ډسمبر په میاشت کې په متحده عربي اماراتو کې پیل شي. دوی وايي، د ښځو له ورزش او ګڼو اساسي حقونو د محرومیت په شرایطو کې په دې سیالیو کې ګډون باید له پراخو بشري حقونو سره یوځای وکتل شي.
دغه سیالۍ لا تر اوسه د کرېکټ نړیوالې شورا له خوا نه دي تایید شوې او د افغانستان کرېکټ بورډ هم د ښځینه لوبغاړو د نیوکو په اړه څرګند دریځ نه دی اعلان کړی. د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې د ښځو ورزشي فعالیتونه په عملي توګه درول شوي او د ښځینه کرېکټ ډېری لوبغاړې د خپل امنیت لپاره له هېواده وتلې دي.
ناهیده څپان، چې د افغانستان د ښځینه کډوالو د کرېکټ لوبډلې مشره ده، وايي بهرنیو لوبغاړو کولای شول له دې لیګ څخه په ډډه کولو سره د میلیونونو افغان ښځو او نجونو ملاتړ څرګند کړي. د هغې په وینا، دا دریځ د افغانستان د نارینه لوبډلې مخالفت نه، بلکې د ښځو د حقونو او کرامت د دفاع غوښتنه ده.
د لوبغاړو د انتخاب په وروستیو مراسمو کې د انګلستان اته لوبغاړي، د سکاټلنډ او ایرلنډ لوبغاړي، او د اسټرالیا او نیوزیلنډ یو شمېر لوبغاړو په لیګ کې د ګډون لېوالتیا ښودلې ده. د انګلستان له ډلې الکس هېلز، ټایمل مېلز، جو کلارک، اولي سټون، معین علي، لوک ووډ، ټام مورز او کریس ووډ یاد شوي دي. جورج مونسي او کورټیس کمفر هم د ګډون کوونکو په نوملړ کې شامل دي.
د دې ترڅنګ، د سریلنکا کوسال پریرا، وانېندو هسارانګا، دوشمانتا چمیرا او کامېندو مېنډېس، د اسټرالیا ډارسي شارټ، د سویلي افریقا عمران طاهر او د بنګلهدېش شکیب الحسن هم د لیګ له مشهورو نومونو څخه بلل شوي دي. د انګلستان د کرېکټ بورډ تر دې مخکې له خپلو لوبغاړو غوښتي وو چې په سیالیو کې پر ګډون بیا غور وکړي؛ اولي پوپ هم له ګډون څخه ډډه کړې ده.
فیروزه امیري، چې د ښځینه لوبغاړو له ډلې ده، وايي نړیوال لوبغاړي باید د هغه نظام په اړه پوښتنې وکړي چې ښايي د دوی ګډون یې په ناپامۍ سره پیاوړی کړي. هغې ټینګار کړی چې د افغان ښځو ملاتړ د نارینه لوبډلې له ملاتړ سره په ټکر کې نه دی. افغان ښځینه لوبغاړې اوس د ICC د رسمي پېژندنې له نشتوالي سره د «افغانستان ښځینه کډوالو لوبډلې» تر نوم لاندې لوبېږي او له دې شورا غواړي چې بېرته یې د خپلې ملي لوبډلې په توګه په رسمیت وپېژني او مالي ملاتړ یې وکړي.
ICC د ۲۰۲۵ کال په اپرېل کې، له انګلستان، اسټرالیا او هند د کرېکټ بورډونو سره په ګډه، د دغو لوبغاړو لپاره د مالي ملاتړ پروګرام اعلان کړ او په جولای کې یې وغځاوه. سره له دې چې افغانستان د ښځینه ملي لوبډلې د لرلو له شرط سره سمون نه لري، د نارینه لوبډله یې لا هم د ICC بشپړ غړیتوب لري.