د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان

پښتو ادب · شاعران

شمس خوستي

د شمس خوستي پېژندنه او شعري ټولګه. لاندې شعرونه د افغان اتلان له موجود کتابتون سره تړلي دي.

د شاعر پېژندنه او ادبي اثار

ښاغلی شمس الله خوستى په کال ۱۳۵۴ لمريز کال کي دخوست ولايت په مركزمتون ورغۀ كلي كې زېږيدلی دی  ، دغوايي كودتاپه دريمه مياشت يې له خپلې كورنۍ سره له ډيورندهاخوا دسيدګيوسيمې ته هجرت وكړ،څومياشتې يې دلته تېرې كړې ،لدې ځايه بياله خپلې كورنۍ سره ميرانشاه ته وليږديد ،لومړنۍ زده کړي يې دميرانشاه سيمې دډنډوپه منځيني ښوونځي كې ترسره كړې اوپه همدې موده كې يې ګلستان ،پنجكتاب ،خلاصه اوځينې نورديني اودفارسي ادب كتابونه هم وويېل،دثانوي زده كړولپاره الفتح ليسې ته لاړچې دميرانشاۀ په ډنډوكلي كې وه ،دغه ليسه دوه كاله په ميرانشاه كې  وه ،خوستي ددې دووكالونوپه اوږدوكې دليسې دلوستونوترڅنګ يوشمېرديني فقي كتابونه ،دقران كريم ژباړه اوځينې نورې زده كړې په ځانګړې (شخصي ) توګه ترسره كړې،خوكله چې افغانستان ته مجاهدين په بري ننوتل نوياده شوې ليسه هم خوست ولايت ته وليږدول شوه ، شمس خوستي ترهغه مهال چې ددوى كډې خوست ته راتلې دخوست په ښاركې دخپلولوستونودترسره كولولپاره كرايي كوته ونيوه او ۱۳۷۲ كې دهمدې ليسې له دوولسم ټولګي څخه په خپل ولايت خوست كې فارغ شو ،لدې وروسته يې ديوكال لپاره دخوست ولايت دغرغښت په عالي مركزي ليسه كې دښوونكي په حيث دنده ترسره كړه ،له يوكال وروسته پېښور ته لاړاوددعوت جهادپوهنتون دادبياتوپوهنځي ته بريالۍ شو،څه موده وروسته نوموړى پوهنتون له پېښورڅخه دافغانستان پلازمېنې كابل ته وليږدول شو،لدې امله چې په كابل كې دواك په سر خپلمنځي جنګونه وو ،نوشمس  ونه شواى كولاى چې خپلو لوړوزده كړوته دوام وركړي ،نويې زده كړې پرېښودې اوبيايې دخوست په ښاري ليسه كې چې اوس د(پوهاندعبدالحۍ حبيبي ) لېسې په نامه ياديږي دښوونې دسپېڅلې دندې ترسره كول په غاړه كول واخيستل  .

شمس دطالبانوپه وخت كې دلومړي ځل لپاره دخپلوپه ګوتوشمارليكوالانواشاعرانوملګروسره چې نېږدې اووه اتۀ تنه به ووداستقلال ادبي ټولنې بنسټ كېښود،اوددې ټولنې لومړنى شاعرؤچې  ( د دردونوتاړاك ) په نوم يې شعري ټولګه خپره كړه  .

خوستى پدې وخت كې دسمون مجلې مرستيال ،له خوست څخه په كابل كې دهېوادورځپاڼې استازى ،دزده كوونكيودملي يوالي دجريدې مرستيال اوديوشمېرنوروجريدوكتنپلاوى په توګه كاركړى .

پدې برسېره خوستي په كابل ،ګردېزاوخوست كې دچاپيدونكيومجلو،ورځپاڼواو اونيزوله لارې بې شمېره مطالب ،دابي ټوټې،شعرونه اومقالې خپرې كړې اوخپريږي .

ښاغلى شمس الله خوستى څه دپاسه پنځه كاله وړاندې دخوست محلي راډيودنشراتومديرپه توګه په دنده وګمارل شو،خوڅه وخت وروسته يې په راډيوكې كارونه ډېرشول پخپله خوښه اوشوق يې دندې ته تغيروركړاودځان لپاره يې په همدې راډيوكې دوياندويۍ دنده غوره كړه  او اوس دخوست په محلي راډيوكې دوياندويۍ ترڅنګ دخوست په محلي تلويزيون كې هم كاركوي اوهمدارازدخوست راډيوتلويزيون وېبپاڼې چلوونكي اوددې ولايت دخپلواكې فرهنګي ټولنې درهبري شورادغړي په توګه كاركوي .

دراډيواوتلويزون كارونوترڅنګ يوشمېروېبپاڼولكه پېنوا ، اوټول افغان سره درېپوټونووركولو،اوله خوست وېب  لپاره له سندرغاړوسره دمركواوځينونوروكارونوچوپړترسره كوي  ،پدې برسېره

د  www.khost-web.net/shamskhostai په نامۀ وېبلاګ هم لري چې خپل شعرونه ،ادبي ټوټې اومقالې پكې خپروي .

بايديادونه وكړوچې شمس الله خوستي خپلې زده كړې پدې ځاى پاى ته نه رسوي ،په پام كې لري چې  په خوست پوهنتون كې خپلې نيمګړې زده كړې ترسره كړي  .

شمس خوستى تراوسه لاندې ليكلي اثار لري  :

 ۱ : ددردنوتاړاك  : شعري ټولګه چاپ

۲ : خوست به څنګه جوړوو،ترسرليك لاندې رساله ( خوست به څنګه جوړوو) نومي كتاب كې  ددې ولايت      دنوروليكوالوله نظرونوسره يوځاى چاپ ده

۳ : ستاريكوف : ناول : ناچاپ ،دغه ناول له بېنواپاڼې  څخه دميخايېل په نوم خپورشوى ،چې اوس يې  دځينولاملونوله مخې نوم ورته ستاريكوف كېښوداودشمس خوستي له وېبلاګ څخه دستاريكوف په نوم  خپورشويدى  .

۴ : شمس اومدارونه : شعري ټولګه ناچاپ

۵ : دادبي ټوټو، ټولګه ناچاپ

۶  : د دُرمودامان  : شعري ټولګه ناچاپ

۷ : ښوونيزبنسټونه :ناچاپ ،  يوښوونيزكتاب دى چې ښوونېزې كړنلارې ،اوصول تدريس اواړوندتوكي پكې دى  .

سرچینه: په افغان اتلان کې د شاعر شعري ټولګه

شعرونه

31 خپاره شوي شعرونه

غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

زمـــادګـــل ګـــل غـــزلـــونـــوبـــاغ بـــه نـــورګــل شــي

كـه پـه خـنـدادلـيـلاسـرې شـونـډې سـمسورګل شي

راشــــه ســـپـــرلـــيـــه نـــګــهــتـــونـــه پـه مــوږ ووروه

چــې دمــتــون دځــږي خــړكــلــى تــك سـورګل شـي

زړه چــې نــشــه دمـيــنـې واخـلـي پــه رښـتيايـوځـلې

عـمـرنـــشــه وي چــې دكــوم زړګــي ســرورګــل شــي

جــونــه ګــلــونــه دڅــنـځل پـه اوربـل ټـومـبي ورځـي

چـې دمـتــون پــه بــرو كـڅــوكـې ســپنـګـورګـل شي

كــه پـدې مـېـنــوكــې دځـــوانـــوهـيـلـو ول ول زلـفـې

ګل شي، چمبې به ګل شي هم به ټنګ ټكورګل شـي

 دمــحـبــت لـمبـې لمـبې چې ګـل شــي ګـل خـلـيـل تـه

دشــمـس شـغـلـې شـغـلـې سـندرې بـه ضرورګل شي

غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

ښكـلـې زاڼـې لـه كوډګروبـه دې ســاتــم
لــه جـادواولــه مــنــتــروبـــه دې ســـاتــم
كــه تــۀ زاڼــه ،زه بـــســمـل يــمـه دميـنې
له ښــكاريـانـو، پـه وزروبــه دې ســاتـم
تـل نـوم ژوانـدې يـې دمـيـنـې الـهـه يـې
تـه بــه نـه مـرې پـه سـنـدروبـه دې سـاتم
تـه بــدرۍ يـې ،زبـزبـانـه ،ګـل اندام يې
لــــه دېـــــوانـــــوزروروبــــه دې ســــاتـــم
ډېربدرنګ دوخت به هرڅه هرڅه وايي
دبـــدرنــګـــولــه خـــبــروبــه دې ســـاتـــم
خپل زړګى به مې ګلدان كړم درته ګلـې
بـس پـه شـان دنـيـلــوفــروبــه دې سـاتـم
زه خو(شمس) يمه دمينې په رازپوه يم
دپـستـووړانـګـوپـه زغـروبـه دې ساتم
غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

زمــوږدچـم جـيـنــكـۍ دنـګـې دنـښـتروپـه رنګ

لــه نــازه ډكــې اوخــوږې دي دشــكــروپــه رنـګ

پــه پــسـتــه ژبــه دې څــه ووې راتـــه غـلــې غـلـې؟

زمــاجـانـانــه پــوئ دې نــشـوم دخـــبـروپـــه رنـګ

ستاجادوګرغزل مې خپله زړۀ كې ځاى پيداكړي

نشته حاجت چې يې  پاخـۀ كړم دمـنـتـروپـه رنګ

زمــوږدكـلـي جـونـه واړه دي ښـايـسـتـه ښـاپـېـرۍ

رنـګ خــويـې مــه كـړې ددېـوانـوزروروپــه رنـګ

چــې جــنــازې تــه مـې رادرومـې پــه سـلګودلبرې

ساده جامې واغـونده ښكلې دګورګـوروپه رنګ

هــغـه خــوزمـادبـنـګـودودغـونـدې كـړۍكـړۍدي

څوك دي چې ستايي ديارزلفې دلښكروپه رنګ

(شمسـه)! ديار(بلېنـډه) حسـن ته له خپلووړانګو

جـــوړه ګـــاڼـــه لـــه نـــازډكـــه دســـنــدروپــه رنــګ

غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

زلفويې په سيوروكــــــــــــې غـــزل كرل

حسن يې په نوروكــــــــې غــــــــــزل كرل

 

سترګومې ديارسترګـــــوتـــــــــه وكتل

سپينويې په تـــــــوروكـــــــې غزل كرل

 

ولې دې بېـــــــــــګاه اسمان ته نه كتل

(شمس) درته په ستوروكې غزل كرل

غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

تورى شوم دمينې په سنـــــــــــــــدروكې راځم
خودبه نــــــــــــوپـــــــه شونــډوددلبروكې راځم
 
ښۍ سترګه مې رپي،زړګى داسې راته وايي
چېـــــــرې بـــــــه دښكلــــــيوپــه خبروكې راځم
 
نه راځم په بيستوكې دستاغــــــونــدې رقيبه
ګل غوندې دزلفـــــوپه لښكروكــــــــې راځم
 
راشه دغزل ښــــــاپــــــــېرۍ زه هم ستالپاره
زيږپښتون يم ځــــــــــــكه په بڅروكې راځم
 
جوړه به نتكۍ دشمس له وړانګوكړم ليلاته
خيردى كه پــــــدې ټـــــــــكي اوتروكې راځم
غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

راپېغلې به غزلې كـــــــــــــــــړم زلـــــمۍ په كړم سندره
سپين ستوري به بيتونه كړم سپوږمۍ به كړم سندره
 
پرهربه له مستۍ ګډيږي څــــــــــړيـــــكې به خنديږي
دردونه به نغمې كړم اوژوندۍ بــــــــــه كـــــــړم سندره
ليلابه سندريزه كړم دزړه په ســــــــوراوتـــــــــــال كې
اوګۍ په كړم سندره اونتكۍ بــــــــــه كـــــــړم سندره
سپرلي په غزلپال كړمه هرګل به غــــــــــــزل وايـــــــي
دمستوغزلونوښاپېرۍ بــــــــــــه كـــــــــــــــړم سنـــدره
دشمس دپــــــلــــــــــوشــــوپه ګرم ښاركې به وړياوي
ددې ښارهريوچم هـــــــــــره هټـــــــــــۍ به كړم سندره
غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

وينـــــــم خوب چې دسندروماذيګردى
خداى جوړكړى له سروزروماذيګردى
 
كه زمــــاپرځاى ماشوم وئ دۀ به وېلئ
چــــــــې دګـــــــوړواوشكروماذيګردى
 
ولې نه كــــــوې كيسې ديموكراسي ده
هرڅــــــه وايه دخبـــــــــــــروماذيګردى
 
دزلميوماذيګرمه كـــــــــړې اې خدايه
ژڼي ډېركړې ددلبرومـــــــــــــاذيګردى
 
په نازكوپلوشوبه يې شمس لمانځي
پرګورګــــــورواونښتروماذيـګردى
غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

ستاسنــــــــــدرې ملغلرې ستـــــــــاټپــــــــــــــــې دي دملالې
دسروزرو،دالماسواودګــــــــــاڼـــــــــــــورنـــــــــګ به وركړم
زمااوستـــــــاپښتــــــــنه ميـــــــــــنه دڅېـــــــړيوپه هېوادكې
دګـــــــورګــــــــورورنـــــګ به وركړم دمماڼورنګ به وركړم
ښـــــــــــــــــاپـــــــېرۍ به راكوي پرې له خندانه ډكې شونډې
هرغــــــــــــزل تــــــــه مې ،دكلي دسپين كاڼورنګ به وركړم
غزلتـــــــــــــــــوري مې دې روږدي مرغكۍ كه شي رالويې
دكوتــــــرورنـــــــــــــګ بــــــــه وركړم اودزاڼورنګ به وركړم
دستاشونډې سپېرې مه شه،دغه خاوره به خداى ګل كړي
بـــــيابــــــــه وخــــــانـــــــــــدې له نازه دګلپاڼورنګ به وركړم
ستاخالونه به تــــــــــــازه كـــــــــړم لكه شمس پخپلووړانګو
ګلې تك شين رنـــــــګ به وركړم دبوكياڼورنګ به وركړم
غزلبشپړ شعر ولولئ

غزل

شمس خوستي

سرې اوسپينې به نغمې دديدن راوړي

كه (راځه) اواز كړي تار دسرواوسپينو

 

دګودردغاړې مات چناربه شين شي

بيابه وي كتاركتار دسرو اوسپينو

 

خدايه مه بدرنګوې زمونږه كلى

چې زړماتى نشي يار دسرو اوسپينو

 

له زرينوپلوشونه به شمس جوړكړي

د دنګغاړوجونوهاردسرو اوسپينو

ترقضازمادشعربشپړ شعر ولولئ

ترقضازمادشعر

شمس خوستي

عاشقان دي پرې شيدا
ګمراهان دي پرې خطا
داسې څوك بې لارې مشه
چې په لاركې شي ګمرا
شي په درس زمادشعر
نابيناسترګې بينا
په تعقيب به يې غني شي
كه فقيروي كه ګدا
كه بادشاه وي تخت به پرېږدي
ځان به وبولي ګدا
باداران به غلامان شي
په تاثيرددې وينا
په تدريس زما دشعر
مقتدي به شي ملا
ملايان به جومات پرېږدي
بيابه لمونځ كړي په سحرا
څوك به غرق په خوښ رضاكړي
دتوركفرپه دريا
څوك كړي بچ له غرقيدونه
داسې وركاندي پنا
دبې دينواستدراج دى
كرامت د اوليا
ترقضازمادشعر
دقاضي څه ده قضا
دى دشمس هره شغله كې
داسې شعردمانا