ګوترېش: د اقلیم بحران له نړیوالو اقداماتو چټک دی، افغانستان زیانمن هېواد پاتې دی
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش خبرداری ورکړی چې د اقلیمي بدلونونو بحران د نړۍ له اوسنیو هڅو په چټکۍ سره پراخېږي او که هېوادونه بېړني او عملي ګامونه وانخلي، نړۍ به له لا سختو پایلو سره مخ شي.
ګوترېش دا څرګندونې د ترکیې په انتالیا ښار کې د اقلیم بدلون په اړه د ملګرو ملتونو د ۳۱م کنفرانس، یا کاپ ۳۱، د مشرانو په غونډه کې کړې دي. نوموړي د نړیوالې ټولنې ورو غبرګون د اندېښنې وړ بللی او ویلي یې دي چې د بحران د مهار لپاره باید اقدامات چټک او اغېزمن شي.
د نږدې ۲۰۰ هېوادونو استازي په دې غونډه کې د اقلیم بدلون پر وړاندې خپل لومړیتوبونه او پلانونه شریکوي. د غونډې مهم بحثونه د برېښنا په تولید او مصرف کې د پاکې انرژۍ د ونډې زیاتول او له فوسیلي سونتوکو څخه د تدریجي لرې کېدو نړیوالو هڅو ته بیا سرعت ورکول دي.
د ملګرو ملتونو په یوه تازه راپور کې ویل شوي چې نړۍ د تودوخې د زیاتوالي له ۱،۵ درجې سانتيګراد حد څخه د اوښتو پر لور روانه ده؛ هغه کچه چې د پاریس د اقلیمي تړون له مخې یې د محدودولو هڅه شوې وه. په ورته وخت کې، جګړو، اقتصادي ستونزو او نورو نړیوالو کړکېچونو د اقلیم پر وړاندې د ګډو اقداماتو لپاره سیاسي او مالي خنډونه زیات کړي دي.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، د امریکا متحده ایالتونه د پرلهپسې دویم کال لپاره د مشرانو په غونډه کې ګډون نه کوي. د راپور له مخې، ولسمشر ډونالډ ټرمپ مخکې د ځمکې تودوخه یوه دوکه بللې وه او په ۲۰۲۵ کال کې واک ته له بیا رسېدو وروسته یې له پاریس اقلیمي تړون څخه د امریکا د وتلو فرمان لاسلیک کړ؛ دغه پرېکړه د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ په ۲۷مه رسمي شوې ده.
د رویټرز د راپور پر بنسټ، د جي اووه ډلې پنځه نور غړي، یعنې فرانسه، جرمني، جاپان، ایټالیا او کاناډا هم د مشرانو په غونډه کې حاضر نه وو. دا وضعیت د اقلیم بدلون پر وړاندې د نړیوالې همغږۍ په اړه پوښتنې لا پیاوړې کړې دي.
افغانستان د اقلیمي بدلونونو له پلوه له زیانمنو هېوادونو څخه دی او په پرلهپسې ډول له وچکالیو، د اوبو له کمښت او ویجاړونکو سیلابونو سره مخ کېږي. د دغو پېښو اغېزې په ځانګړي ډول په کلیوالو سیمو کې پر خلکو درنې دي. د راپور له مخې، که څه هم ترکیې د طالبانو له حکومت څخه غوښتي وو چې د ناظرانو په توګه استازي ورولېږي، خو د کاپ ۳۱ په غونډه کې د طالبانو د حکومت هېڅ استازي ګډون نه دی کړی.