اقتصادي فشارونه او درانه دودونه د افغان ځوانانو د واده خنډ ګرځېدلي
په افغانستان کې ګڼ ځوانان وايي، بېکاري، کمزوری اقتصادي وضعیت او د واده له مراسمو سره تړلي درانه دودونه یې د ګډ ژوند د پیل توان کم کړی دی. د نومبر ۱۱مه د مجردانو نړیوالې ورځې په مناسبت، د دغو ستونزو له امله د هلکانو او نجونو پر ژوند د رامنځته شوو فشارونو بحث بیا تازه شوی دی.
د فاریاب د اندخوی ولسوالۍ ۳۹ کلن روزبه تر اوسه واده نه دی کړی. هغه وايي، د مناسبې دندې او ثابت معاش موندل ډېر ستونزمن دي او نه غواړي له کافي اقتصادي چمتووالي پرته واده وکړي. د نوموړي په وینا، ډېری افغان ځوانان د کور، هوسا ژوند او ګډې راتلونکې هیلې لري، خو اقتصادي ستونزې یې د دغو هیلو د پوره کېدو مخه نیسي.
د پکتیا د میرزکي ولسوالۍ اوسېدونکی محمدالله مسعود بیا د ولور دود د واده پر وړاندې مهم خنډ بولي. هغه وايي، په سیمه کې د ولور اندازه کله ناکله اووه یا اته لکه افغانیو ته رسېږي او که څوک خپله لور په لږ ولور واده کړي، د خلکو له خبرو او ټولنیز فشار سره مخ کېږي. د ده په خبره، ځینې ځوانان د ولور د برابرولو لپاره مسافرۍ ته ځي او سخت کارونه کوي.
د ډلهییزو ودونو د تنظیموونکو بنسټونو مسوولین ادعا کوي چې د واده سختو شرایطو یو شمېر ځوانان دې ته اړ کړي چې خپل کلي او هېواد پرېږدي او له نامعلوم برخلیک سره مخامخ شي. د سیلاب بنسټ مشر سیداحمد سیلاب وايي، لوړ ولور، غیرضروري رواجونه او د کورنیو له خوا زیاتې غوښتنې د دې ستونزې له مهمو عواملو څخه دي. هغه ادعا کوي چې بنسټ یې په تېرو ۱۸ کلونو کې د شاوخوا ۱۲ زره جوړو په ډلهییزو ودونو کې مرسته کړې ده.
د طالبانو مشر ملا هبتالله اخوندزاده د ۱۴۰۳ لمریز کال په کب کې، چې له ۲۰۲۵ میلادي کال د فبرورۍ او مارچ له میاشتو سره سمون لري، د بېځایه دودونو د مخنیوي لپاره د ۱۷مې ګڼې فرمان د صادرولو خبره کړې وه. په یادو محدودیتونو کې د ولور نه اخیستل او نه ورکول، د دستمال او شیرینۍ خورۍ په نوم د مېلمستیاوو کمول، محدودې بلنې او له اسرافه ډډه کول شامل دي. خو د سرچینې په وینا، ځینې ادعاوې شته چې دغه فرمان څو ځله د طالبانو له خوا هم نه دی مراعات شوی؛ طالبان بیا د خپلو فرمانونو د عملي کولو ژمنه کوي.
له بلې خوا، ځینې مجردې نجونې وايي چې واده کول یا نه کول د هر انسان شخصي موضوع ده، خو خپلوان او دوستان یې په دې اړه په پرلهپسې پوښتنو ځوروي. د کابل یوې اوسېدونکې، چې د کورنۍ د اجازې د نه لرلو له امله یې نوم نه دی خپور شوی، ویلي چې په ودونو او مېلمستیاوو کې د هغې د مجرد پاتې کېدو په اړه تکراري خبرې ورته درنې تمامېږي. د مجردانو نړیواله ورځ، چې په ۱۹۹۳ کال کې د چین د نانجینګ پوهنتون له خوا پیل شوې، د مجردو کسانو د شخصي انتخاب درناوی او دا پیغام وړاندې کوي چې خوښي یوازې له واده سره تړلې نه ده.