د افغان ښځو د کار محدودیتونو اقتصاد او سرپرستو کورنیو ته درانه زیانونه اړولي
په افغانستان کې د ښځو پر کار او زدهکړو لګېدلي محدودیتونه د زرګونو کورنیو اقتصادي وضعیت لا خراب کړی دی. هغه ښځې چې د خپلو کورنیو سرپرستې دي، وايي د دندو له له لاسه ورکولو وروسته د لومړنیو اړتیاوو برابرول ورته ستونزمن شوي دي.
په بامیان کې یوې پخوانۍ دولتي کارکوونکې وویل، د طالبانو له بیا واکمنېدو او د ښځو پر کار له محدودیت وروسته یې خپله دنده له لاسه ورکړې ده. نوموړې، چې د موضوع د حساسیت له امله یې نوم نه دی اخیستل شوی، وايي پخوا یې له خپل مېړه سره د عاید سرچینه لرله، خو اوس د ملاتړ له نشتوالي سره مخ ده.
په بلخ کې یوې بلې ښځې، چې د خپلې کورنۍ سرپرستي کوي، ازادي راډیو ته ویلي چې د ښځو پر کار بندیز یوازې د ښځو عاید نه دی کم کړی، بلکې ماشومان یې هم له اقتصادي ستونزو سره مخ کړي دي. دواړو ښځو د روان وضعیت د دوام په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
د راپور له مخې، د افغانستان اقتصاد د پخواني جمهوري نظام پر مهال هم له ستونزو او نابرابریو سره مخ و، خو د ښځو پر کار د محدودیتونو له پراخېدو سره هغه محدود فرصتونه هم کم شوي دي. ګڼو ښځو ویلي چې په تېرو څه باندې پنځو کلونو کې یې خپلې دندې له لاسه ورکړې او د ژوند د لګښتونو برابرول ورته سخت شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کار نړیوال سازمان په یوه راپور کې ویلي چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د افغانستان د کار بازار له ژورو بدلونونو سره مخ شوی دی. د دغه سازمان په وینا، د کاري ځواک په جوړښت کې د ښځو د ګډون د کچې له پلوه افغانستان له یمن وروسته په نړۍ کې دوهم هېواد دی. سازمان دا وضعیت له اقتصادي فعالیتونو څخه د ښځو د بېساري محرومیت نښه بللې ده.
د کار نړیوال سازمان وايي، د ښځو پر کار محدودیتونو نه یوازې د میلیونونو ښځو مستقیم عاید کم کړی، بلکې د افغانستان ناخالص کورني تولید ته یې هم درانه زیانونه اړولي دي. د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې اټکل کړی چې د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۶ کلونو ترمنځ له اقتصادي فعالیتونو څخه د افغان ښځو د محرومیت مجموعي زیان ۹۲۰ میلیون ډالرو ته رسېږي، چې د هېواد د ناخالص کورني تولید شاوخوا ۵،۸ سلنه جوړوي.
طالبانو له ۲۰۲۱ کال وروسته لومړی له شپږم ټولګي پورته نجونې له زدهکړو منع کړې، وروسته یې پر لوړو زدهکړو بندیز ولګاوه او په ګڼو دولتي ادارو، نادولتي مؤسسو او بنسټونو کې یې د ښځو کار محدود یا منع کړ. یونسکو خبرداری ورکړی چې که له لوړو زدهکړو څخه د نجونو او ښځو محرومیت دوام وکړي، تر ۲۰۶۶ کال پورې یې اقتصادي زیان نږدې ۹،۶ میلیارد ډالرو ته رسېدای شي. د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې هم ویلي چې په ۲۰۲۶ کال کې په ټوله نړۍ کې ۴۲۶ میلیونه ښځې او نجونې په سخته بېوزلۍ کې ژوند کوي.