د افغانستان د لارو بندښت په کوټه کې د وچې مېوې بازار کمزوری کړی
د پاکستان د بلوچستان په مرکز کوټه کې د وچې مېوې سوداګر وايي، له افغانستان سره د سوداګریزو لارو اوږدمهاله تړل کېدو د دوی پر بازار منفي اغېز کړی دی. د دوی په وینا، د وارداتو کمښت، د ګمرکي تعرفو لوړوالی او د لېږد زیات لګښتونه د وچې مېوې بیې لوړې کړې او د پېرېدونکو توان یې کم کړی دی.
کوټه د وچې مېوې له مهمو سوداګریزو مرکزونو څخه ګڼل کېږي، چې افغانستان، ایران او د پاکستان بېلابېلې سیمې ورته خپل محصولات لېږي. په دې بازار کې بادام، انځر، چارمغز، پسته، چلغوزي، ممیز او نور توکي پلورل کېږي؛ خو د سوداګرو په خبره، سږ کال د ژمي له موسم سره سره د پېر او پلور کچه د پخوا په څېر نه ده.
د کوټې د وچې مېوې د سوداګرو ټولنې مشر نعمتالله خان ترین ازادي راډیو ته ویلي، له افغانستان سره د لارې د بندښت او له ایران سره د سوداګرۍ د ستونزو له امله بازار ته د مالونو رسېدل کم شوي دي. هغه زیاته کړې چې د سرحدي لارو ستونزې، لوړې تعرفې او د انتقال ګرانښت د توکو بیې په بېساري ډول لوړې کړې دي.
سوداګر وايي، پخوا به د چمن او نورو سرحدي لارو له لارې له افغانستان څخه تازه او وچه مېوه په لویه کچه کوټې ته راتله او له هغه ځایه به د پاکستان نورو ښارونو ته لېږدول کېده. رحمتالله، چې د کوټې په بازار کې د وچې مېوې سوداګري کوي، وایي د خرڅلاو د کمېدو له امله اوس لاهور او کراچۍ ته د محصولاتو لېږل هم ورته ستونزمن شوي دي.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګري د ۲۰۲۵ کال له اکتوبر وروسته، کله چې په سرحدي سیمو کې نښتې وشوې، له پراخو خنډونو سره مخ شوې ده. پاکستاني چارواکو د چمن او تورخم په ګډون د مهمو لارو تړل د امنیت، ناقانونه تګ راتګ او قاچاق د مخنیوي له اقداماتو سره تړلي بللي؛ خو د طالبانو حکومت ټینګار کړی چې سوداګري باید له سیاسي او امنیتي اختلافونو جلا پاتې شي.
د پاکستان د سوداګرۍ د پراختیا ادارې د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ مالي کلونو ترمنځ د دواړو هېوادونو سوداګري د تېر مالي کال په پرتله ۷۴ سلنه راکمه شوې ده. د لارو تړل کېدو افغان سوداګر هم دې ته اړ کړي چې د خپلو صادراتو لپاره د ایران او منځنۍ اسیا بدیلې لارې وکاروي.
د کوټې سوداګر وايي، د افغانستان له وچې مېوې سره تړلې سوداګري د دوی د عاید مهمه برخه وه او اوسنی وضعیت پر پلورونکو، باروړونکو او نورو کارکوونکو هم اغېز کوي. دوی له پاکستاني چارواکو غواړي چې د امنیتي تدابیرو ترڅنګ د سوداګریزو مالونو د تګ راتګ لپاره اسانتیاوې برابرې کړي، څو د دواړو هېوادونو راکړه ورکړه بېرته عادي او د وچې مېوې بازار له رکود څخه ووځي.