پښتو ادب · شاعران
لطف الله مشعل
د لطف الله مشعل پېژندنه او شعري ټولګه. لاندې شعرونه د افغان اتلان له موجود کتابتون سره تړلي دي.
د شاعر پېژندنه او ادبي اثار
له كله نه مې چې ليك او لوست زده كړى، له هماغه راهيسې مې د شعر لوستلو سره بيسارې مينه وه او دا مينه لا تراوسه هم دوام لري، دهجرت په لومړيو شپو او ورځو كې چې لا دمهاجرو لپاره ښوونځي نه وو، خداى بښلي پلار مې د پښتو او فارسي شعرونو څو كتابونه لرل او ددې لپاره چې ليك او لوست رانه هېر نه شي نوموړي كتابونه يي را باندې بيا بيا ليكل چې له يوې خوا مې ورسره ليك خورا ښه شو خو له بلې خوا مې له شعر او شاعرۍ سره مينه دومره ډېره شوه چې كلونه وروسته مې پخپله د شعر ليكل پيل كړل.
"بلينډې" زما د شعرونو لومړۍ ټولګه ده ددې ټولګې ډېر شعرونه ما دهجرت په شپو ورځو كې ليكلي، ځكه خو به لوستونكي پكې د پرديسۍ درد من احساسات له ورايه درك كړي زه په شعر كې دجلال او جمال دواړو په شتون معتقديم، له تغز له ډك غزل مې ډېر خوښيږي خو له آزاد شعر سره ځانګړې مينه لرم.
دمجاهد په ليسه كې زمونږ د پښتو ادبياتو د ښوونكى شهيد استاد ملنګيار او دهغوى د كشر ورور استاد اسير الله اسير چې زموږ د كيميا ښوونكى و، هڅونې، روزنې او ښوونې زه د پښتو شعر له الف او بې سره بلد كړم.
دمجاهد ليسې نه له فارغيدو سره سم مې 1991 په اوايلو كې دهېواد له وتلي او نوښتګر شاعر پير محمد كاروان سره پيژند ګلو پيدا شوه، هغوى نه يواځې له ماسره دشعرونو د اصلاح په برخه كې ډېره مرسته كړې بلكې دخپل بډاى ادبي كتابتون ګڼ شمېر كتابونه يې زما په واك كې راكړي وو، چې ماتري ډېره ګټه اخيستې.
زه له دې ټولو ښاغلو نه مننه كوم او كه زما په شعرونو كې د ستاينې وړ كوم ټكى وي د همدغو ښاغلو يې بولم.
كه زما دګران ملګري او تكړه ليكوال الياس وحدت هڅونه، زيار او هاند نه واى، دا شعرونه به همداسې زما د يادښتونو په كتابچې كې ناچاپه پاتې وو. ده نه يواځې ددې شعرونو چاپولو ته هڅولى يم بلكه ددې شعرونو په كمپوز، اوډنه او چاپ ته تيارولو كې يې نه ستړي كيدونكې هلې ځلې كړي دي چې د زړه له كومې يې مننه كوم.
یادونه. د لیکنه د د لمر په لټون کتاب څخه مو اخیستي د لمر په لټون د ښاغلي مشعل صیب شعرونو ټولګه دي
شعرونه
16 خپاره شوي شعرونه
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
لطف الله مشعل
چې په غاړه كې د پروت دى د دلبر لاس
شېخه ځكه ګڼې ته په دنيا بر، لاس
ابراهيم مې وېجاړ كړى دخيال بت دى
هېڅ تاثير ورباندې نه كا د آذر لاس
زه يو تن يم، بيلوى مې هېڅوك نه شي
كه هر څو رانه څوك بېل كړي د خيبر لاس
خواره مېنه مې د دور كربلا شه
له هر خوا ورته را اوږد دى د شمر لاس
زه مشعل يمه د مينې سيلاب وړى
كاش چې خښ مې شي د وصل په ګودر لاس
22/جولايى 1994 ټل، پښتونخوا
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
لطف الله مشعل
بيادې لـه جنګه سترګې واړولې
كه دې لـه ننګه سترګې واړولې
څومره بې خوده شوې خماره ياره
چې دې لـه بنګه سترګې واړولې
دسر او تال نغمو نشه، نشه كړې
كه دې لـه ترنګه سترګې واړولې
دمحل هره خواد ستوري ستوري
چې مې لـه څنګه سترګې واړولې
كوم خوشال خان دې بيا په سترګو كې شو
چې دې اورنګه، سترګې واړولې
په ودان كلي كې به تل وې مېلمه
اوس دې لـه ړنګه سترګې واړولې
دمشعل زړه دې څه بې درنګه يوړو
چې دې بېدرنګه سترګې واړولي
داكتوبر 15 مه 1995
ټل، پښتونخوا
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
لطف الله مشعل
زما د زړه په كور كې، كور جوړوي
ياد دې محل څومره په زور جوړوي
په چپو شونډو دې اظهار دمينې
څه هنګامې جوړوي، شور جوړوي
زمونږه شونډې، شونډې څه پيژني
دا خلك هسې پسې تور جوړوي
پېرزو يې نه شي په مونږ فصل دګل
د چم رقيب مو ځكه لور جوړوي
زما لـه مينې او دتا لـه ښكلا
فطرت لګيا دي يو انځور جوړوي
2/10/1998 ټل، پښتونخوا
پردېس شهيدبشپړ شعر ولولئ
پردېس شهيد
لطف الله مشعل
زما خوږې محبوبې
زه خبر شوى يم چې كډې موځي
دخپل وطن په لوري
مخكې له دې چې له سرحده واوړې
او له دې كېمپه ته د تل لپاره
لاړه شې ګران وطن ته
دا ځوانيمرګ شهيد دې
يواځې چاته پرېږدې
په دې سپېره دښته كې
چې په كلونو به بيا
زما مزار ته څوك راونه ګوري
او دخلوص او محبت په ياد به
زما دقبر په زړه لكړه
دعقيدت دسمال څوك ونه تړي
يه زما ګرانې پښتنې محبوبې
ته چې زما په نوم تور سر سپينوې
زه دلحد د غټو تيګو لاندې
ستا دوصال په تمه شپې تېروم
هر مازيګر چې ته تر قبره راځې
او زما د قبر په زړه لكړه
دخپلې مينې دسمال وځړوي
زما په مړه وجود كې
دمحبت ساګانې وچليږي
ځان كړم راپورته چې دې ووينمه
خو دا لحد دا غټې غټې تيګې
مې دتندي سره ټكرې وخوري
او په مايوس انداز كې
بېرته دقبر تل ته وغورزيږم؛
زما خوږې مېرمنې
مخكې له دې چې ته د تل لپاره
ماپه دې دښته كې يواځې پريږدې
يو واري ځان تر ما راورسوه
زما د قبر د لكړې لاندې
زما په سر باندې دانېغه شناخته
دمحبت په كاڼو وډبوه
بيا كه ته لاړه شې ورځه مېرمنې
زما غوږو كې به د شناختې دربا
دتل لپاره ازانګې خپروي
2/6/1373
كاهي كنډو- پښتونخوا
هديرهبشپړ شعر ولولئ
هديره
لطف الله مشعل
ددې كېمپ په بره خوا كې
يوه ښكلې هدېره ده
دخړچكې غونډۍ سر كې
دمهاجرو مقبره ده
بېرغونه پرې رپيږي
ځنې شنه دي ځنې سپين دي
دسمالونه پرې تړلي
ښه ښايسته او ښه رنګين دي
يو سكوت دى هديره كې
نه خبرې نه چغار شته
هره خوا چپه چپتيا ده
نه مجلس شته، نه ګفتار شته
كله كله هدېرې ته
دوګړو ډلې راشي
په قبرونو ودريږى
او الله ته په دعا شي
او بيا بېرته ټول ستانه شي
دخپل ځاى او كور په لوري
بيا په مياشتو او كلونو
هدېرې لور ته نه ګوري
خو ددې قبرونو مينځ كې
دا يو قبر لـه ورا ښكاري
د شهيد شناخته پرې خښه
له جنډو يې ښكلا ښكاري
زه چې دې قبر ه ګورم
اميدونه پكې خښ دي
څه د ورارو وراور هيلو
ارمانونه پكې خښ دي
هره ورځ چې مازيګر شي
او شفق سرخي ښكاره كړي
ددې قبر خواكې وير وى
او اسمان يې ننداره كړي
ديو تور ټيكري مېرمنه
ددې قبر خواته راشي
كيني شناختې سره جوخته
او بيا ورو ورو په ژړا شي
څه د راز او نياز خبرې
كړي لـه ځان سره خاموشه
وي ژړا ور سره غبركه
لكه څوك چې وي مدهوشه
بيا يو ښكلى دسمال واخلي
له جنډې يې كړي چاپيره
او دكور په لور رهي شي
له ژوندونه وي ور تېره
بس همدغه يې ژوندون دى
په غمونو كې اوسيږي
به پوهيږم څه ورپيښ دي
خو ځواني يې خاورې كيږي
زه چې دغه پېښې ګورم
نو مې زړه قلم، قلم شي
ددې خوارو ورارو كونډو
په حالاتو مې ژوند غم شي
داد كوم ظالم لـه لاسه
په ولس مو دا ماتم دى
مشعلونه پكې مړه دى
او هر لوري ته تور تم دي
د زمري اتمه 1371
دكاهي كيمپ-هنګو، پښتو نخوا
جفابشپړ شعر ولولئ
جفا
لطف الله مشعل
زه منم چې ستا په زړه كې
دبل چا مينه اوسيږي
او زما مظلومه مينه
ستا په زړه كې نه ځايږي؛
خير چې لاړلې له مانه
دبل چا د زړګي ګل شوې
زه به خپل زړګى په وينو صبرومه
او دتادبې وفا مينې په ياد به
دحسرت او او اندېښنو ډېوې بلومه؛
ستا زړګى دې وى خوشاله
خير دى زه كه په ژړا يم
ستا ژوندون دمبارك شي
خير كه زه په واويلايم؛
دا ځواني به مې شي تېره
په آهونو، حسرتونو
دژوندون ډېوه به مړه شي
دجفا په توپانونو؛
خو دا وخت به آخر تېر شي
ستا ځواني به هم زړه شي
ستا دادنګه نرۍ ونه به
كږه وږه وړه شي
ستا د زلفو دا ټالونه به
دسپين سپڼسي په څېر شي
او دناز او اداګانو
دا فاني بازار به تېر شي؛
په بيوسه قدمونو
او ضعيفه اندامونو
به زما تر مزار راشې،
په مزار به مې وي ټولې ډېوې بلې
او د بلو ډېوو تته شان رڼا كې به
زما دمزار شناختې ته لږ ځير شې
په شناختۍ به ستا ښايسته تصوير انځور وي
او د بلو ډېوو هره پلوشه كې به
دتاتصوير ښكاريږي،
نو په هاغه وخت به پوى شې
چې زما مينه رښتياوه!!!
مجاهد ليسه، پيښور
د مرغومي لسمه 1370
دكركې كربشپړ شعر ولولئ
دكركې كر
لطف الله مشعل
مونږ ته دښمن
خداى بښلى امان الله شاهر تهبشپړ شعر ولولئ
خداى بښلى امان الله شاهر ته
لطف الله مشعل
ستا ديونليك
آ، ناتمامه كيسه
لكه بسمل مرغه
نيم ژواندي پاتې
ستا دارمان ارمان ژوندون
داميدونو غوټۍ
لكه دتت اسمان سپيدو كې
لالهاندې پاتې
ستا دناول
آ، ناليدلې څيرې
ستا دنظمونو
آ، خيالي انځور ګر
اوس هم له موږ سره
خبرې كوي
اوس هم دتا قاغه رنګينې "سپيدې"
زموږ ګوګل كې لاندې باندې پاتې
خو شاعر زړه دې
له موږ ګوښي كړلې
او د بهر ه لاروي ته، ساهو
ستا له غمجن بيلتونه
ساندې پاتې
ګيلهبشپړ شعر ولولئ
ګيله
لطف الله مشعل
ماتاته مينه دركړه
زړه مې دركړو
ځان مې در كړو،
د زړه جهان مې در كړو؛
خو تا، خوږه جانانه
زما دمينې په بدل كې
ماته كركه راكړه؛
زما د زړه د شيش محل
شيشې دې ماتې كړې
دوير په كاڼو؛
زما د روح دهېواد
هغه ښايسته پلازمېنه
چې د قاف له غرو به
ښاپيرۍ ورته په سيل راتلې؛
دې دكينې په توغندو
لكه كابل وويشه؛
او زما د زړه د ښار
په هره څلور لار كې دې
دمينې قتلګاه جوړه كړه
مينه دمړه كړه؛ ارمانونه دستى كړل
دكينې په لمبو
زه دې د ژوند هره سيالۍ كې
له سيالۍ پاتې كړم؛
ړنګ دې كړم- وران دې كړمه
افغانستان دې كړمه
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
لطف الله مشعل