په ننګرهار کې د نشهيي ګولیو خپرېدو د ځوانانو کورنۍ اندېښمنې کړې

د ننګرهار یو شمېر کورنۍ وايي، ځوانانو ته د زیکپ، پرېګابالین او نورو نشهيي ګولیو اسانه لاسرسی د دوی د کورنیو روغتیا، اقتصاد او راتلونکي له جدي ستونزو سره مخ کړی دی. دوی له مسوولانو غواړي چې د دغو درملو د ناقانونه او خپلسري پلور مخه ونیسي او د روږدو کسانو د درملنې بهیر پیاوړی کړي.
د جلالاباد ښار یوې اوسېدونکې، چې د ټولنیزو ستونزو له امله یې نوم نه دی ښودل شوی، ازادي راډیو ته ویلي چې ۱۸ کلن زوی یې د زیکپ او نورو ورته ګولیو له استعمال سره روږدی شوی دی. د هغې په وینا، زوی یې دوه ځله د معتادینو په روغتون کې بستر شوی، خو له روغتون څخه تر رخصتېدو وروسته یې بېرته د دغو ګولیو استعمال پیل کړی دی.
دغه مېرمن وايي، د خپل زوی ترڅنګ یې خاوند هم په هیروینو روږدی دی او د پلار او زوی اعتیاد یې کورنۍ له رواني او اقتصادي فشارونو سره مخ کړې ده. نوموړې په ځانګړي ډول د خپلو څلورو لوڼو د راتلونکي په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ادعا یې کړې چې زیکپ په جلالاباد کې په اسانۍ موندل کېږي. ازادي راډیو وايي، د دې ادعا کره کچه یې په خپلواکه توګه نه ده تایید کړې.
د ننګرهار یوه بل اوسېدونکي هم ویلي، ورور یې د «ټابلیټ کا» په نوم د نشهيي ګولیو له امله روږدی شوی و. د هغه په وینا، ورور یې دوه ځله روغتون ته وړل شوی او اوس یې روغتیايي وضعیت ښه شوی دی. نوموړي ادعا کړې چې دا ډول ګولۍ په بېلابېلو ځایونو کې پلورل کېږي، خو د حکومت له خوا د نیونو او مجازاتو سربېره لا هم موندل کېږي.
د «ټابلیټ کا» نوم د کوم ځانګړي درمل رسمي نوم نه دی، بلکې په افغانستان او سیمه کې د مصنوعي نشهيي ګولیو لپاره کارېدونکی بازاري نوم بلل شوی دی. د ملګرو ملتونو د نشهيي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې ادارې د معلوماتو له مخې، په دې ډول ګولیو کې مېتامفېټامین، اېمډياېماې او نور نشهيي مواد موندل کېدای شي.
د ننګرهار د طب پوهنځي استاد ډاکټر اسدالله حسینزی وايي، ځینې درمل چې د دردونو، عصبي او رواني ناروغیو لپاره کارېږي، د نشې په موخه هم استعمالېږي. هغه د اوپیویدي درملو ترڅنګ ګاباپینټین، پرېګابالین او ځینې اراموونکي درمل یاد کړي او وايي، په وروستیو کې د دغو درملو پېر او پلور زیات شوی دی.
روغتیايي متخصصان خبرداری ورکوي چې د پرېګابالین ناسم استعمال د روږدتیا، سرګرځېدو او شدیدې خوبولۍ لامل کېدای شي، او له نورو اراموونکو یا نشهيي موادو سره یوځای کارول یې د تنفسي ستونزو خطر لوړوي. د ملګرو ملتونو د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ د یوې ارزونې له مخې، ۶،۱ سلنه نارینه ګډونوالو پرېګابالین یا زیکپ په خپلو سیمو کې له عامو نشهيي موادو څخه بللي؛ خو دا کچه د واقعي استعمال اندازه نه ښيي.
د ننګرهار امنیه قوماندانۍ د اکتوبر په ۲۸مه ویلي چې د غنيخېلو ولسوالۍ په یوه شخصي کور کې یې له ۲۵ زرو ډېرې زیکپ یا پرېګابالین ګولۍ نیولې او دوه کسان یې په تړاو نیولي دي. کورنۍ غوښتنه کوي چې د مخنیوي ترڅنګ دې له درملنې وروسته د روږدو ځوانانو ملاتړ هم وشي، څو بېرته نشهيي ګولیو ته مخه ونه کړي.