ملګري ملتونه: افغانستان هر کال د وارداتي برېښنا لپاره ۲۸۰ میلیونه ډالر ورکوي
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام (UNDP) وايي، افغانستان د خپلې اړتیا ډېره برخه برېښنا له بهر څخه برابروي او هر کال پرې شاوخوا ۲۸۰ میلیونه ډالر لګوي. د دې ادارې په وینا، له ۸۰ سلنې زیاته برېښنا وارداتي ده.
UNDP په تازه معلوماتو کې ویلي چې افغانستان، سره له دې چې د برېښنا له کمښت سره مخ دی، د لمریزې انرژۍ د تولید پراخ ظرفیت لري. د ادارې د اټکل له مخې، په هېواد کې د لمریزې انرژۍ احتمالي ظرفیت له ۲۲۵ ګېګاواټه زیات دی؛ داسې کچه چې د بریتانیا د اوسني ټول برېښنايي مصرف د پوره کولو وړتیا ورسره پرتله شوې ده.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وايي، له ۲۰۲۱ کال راهیسې یې په افغانستان کې د پاکې انرژۍ د پروژو له لارې له ۵،۵ میلیونو ډېر کسان تر پوښښ لاندې راوستي دي. خو د دې ادارې په وینا، د هېواد د ټولنې لویه برخه لا هم دوامدارې او باوري برېښنا ته لاسرسی نه لري، او دا تشه یوازې د یوه بنسټ له خوا نه شي حل کېدای.
UNDP پلان لري چې د انرژۍ د سکټور فعالان، سیمهییزې ټولنې، خصوصي شرکتونه، مالي بنسټونه، بانکونه او د ملګرو ملتونو اړوندې ادارې سره راټولې کړي. د ادارې په خبره، د نومبر په ۹مه او ۱۰مه جوړېدونکې غونډې او اړوند فعالیتونه د «افغانستان د انرژۍ اونۍ» په نوم ترسره کېږي.
افغانستان تر اوسه د کورني تولید پر ځای د ګاونډیو هېوادونو پر برېښنا ډېره تکیه لري. د برېښنا شرکت د وروستیو شمېرو له مخې، له ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ایران څخه شاوخوا ۸۰۰ مېګاواټه برېښنا واردېږي، په داسې حال کې چې د هېواد دننه تولید د ۲۵۰ او ۳۰۰ مېګاواټو ترمنځ اټکل شوی دی.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، د برېښنا کمښت د خلکو پر ورځني ژوند او صنعتي فعالیتونو اغېز کړی دی. په اوړي کې د کابل په څېر لویو ښارونو ځینې اوسېدونکي کله ناکله په ۲۴ ساعتونو کې یوازې شاوخوا څلور ساعته برېښنا ترلاسه کوي.
د کورني تولید د زیاتولو لپاره د پخوانیو او اوسنیو حکومتونو هڅې شوې دي، خو د مسلکي څېړنو، امکاناتو او پراخې پانګونې اړتیا د پرمختګ پر وړاندې مهم خنډونه بلل شوي دي. په همدې لړ کې، د عزیزي ګروپ او د طالبانو حکومت ترمنځ د جوزجان د جنګلکلان د طبیعي ګازو او د بغلان د پلخمري د ډبرو سکرو له سرچینو څخه د برېښنا تولید تړونونه لاسلیک شوي دي.
د دغو تړونونو له مخې، د دواړو پروژو ګډ ظرفیت شاوخوا دوه زره مېګاواټو ته رسېږي؛ د هرې پروژې لپاره د زرو مېګاواټو تولید یادونه شوې ده. سرچینه زیاتوي چې عزیزي ګروپ د ۱۰ زره مېګاواټه برېښنا د تولید لپاره د ۱۰ میلیارد ډالرو په ارزښت هوکړهلیک هم لاسلیک کړی، خو د دې طرحو عملي کېدل به د پانګونې، تجهیزاتو او تخنیکي امکاناتو له برابرېدو سره تړاو ولري.