غني خان

خان راخيــــستي دي مـــــــــلا پسي څو بــــاړي     خپل کور سم کړه څه پر دي غمونه ژاړی

بل تــــــــــه وائي د حرص وبــــــــاسه غــــاښــونه     او پـخپـــــله سوان په لاس تيروي داړي

تل وطن پخپله وران کړی بل بدنـــــــام کــــــړي      ملايـان دې کړل قارغان خواري خراړي

چه پخپله په بيه قام خــــــــــــــــــــــــرڅـــــــوي ته      بيا پــــه کـوم مخ په ملا کوي پيشاړي

چه پخپله دي مخ کال کښي نئ (  ٣ ) ويځـلي        بل ته مه وايــــه زړګيــــــه چـــــه پــواړي

ته اول دصاحب پـــــــــــريــــــــــــــــږده سلامونه       بيا په ده سرسايه پريږ ده پــــــــه دلاړي

د غني نصيحت واوره اوس ځان بسم کړه

خــــــــولي له نه راځي بيابياتو کلي لاړي

چـــــــــــــــه مستې او ځـوا نـې وې  اوجـــا نـــــان وې او ډ ک جــــــام

ډ یــر کــلــونــه، لـږ یـــاران ، اوغـمــګـــیـن غــــــــونـــدی مــاښــــام

عشق څه اور وې او څه نور وې زړه لمبی لکه تــــــــــــــــــــنــور وې

پـه د ی ژوند بـه زه ورزار کړم جــنـتـونــه ســــتــــا تـــمـــــــــــــــــــام

خـو دا ګــټـه په دی وکړی چـه هـیـڅ رنګ له قرار نــــــــشــــــــــتـــــه

هــر ساعـت ، هر رنګ دژوند، ستا دوخــــــــــت بــــی کـس غــلام

ا و جــنــت کــی مــلا وائــې وخـــــــــــــت بــــه وی زمــا غـــــــــــــلام

دی چه ورک شې او زه شته شم، ټول به وران می شــې تـمــــــــــام

چـه زه ټــول عـمـر زلمی یـم ، زلمی تـوب به یـو عــذاب شـــــــــې

ځکه اوس را باند ی ګران د ی ، چه ئې خیشت شې زرتــــــــمــــام

تــل سـپـوږمـي د څــوار لسمــی، تــل جانان دشـپـاړ ســـــــــمــــي

تـل ځـوانـې ، سـیـنــد د شـرابــو ، د ا د وزخ کــــــــــــــه ا نـــعـــــــام

د ي د نــیــا پــســی بـــه ژاړم، دا تـیـاره هـــــــــــــلا ل بــه غــــــواړم

هـــره ورځ بــه یـــا د ومـــــــــــــــــــــــه ، نـــرئ لــــړه د مـــا ښــــــــــا م

ټنګ د حورو وفــا دارو، بی وفـا جــانــا ن بـــه غــــــــــــــــــــــوا ړم

ستا ا د م په ذات ښکاری دی ، د ښکاری خونـــد کــوی هر ګــــام

د مستی د سـیـنـد پــه غاړه ، ثوابـــې روژی بـــه نــــــــیـــــــــــــســـم

ا ســویـــلـې بـه کوم یــا د وم بــه د ســاقـــــې نـــیــــــمـګــړی جــــام

هـریـو شی چه ابـدې شې ، یــو افــــــت شــــې یــو عــذ ا ب شـــــې

بــس یــــو تـــا ســـــره مــــزه کـــــــــــــــــه د ا ا ذ ل ، ا بــــــــد ، د وا م

بـنــد ه نــوی رنــګ مـــحــل کــې نـوی نـوی جـانـــــــــــــان غـــواړې

بی بـان کې سره ګلـونـه ، تـوره شــپـه ، چـرا غــــــــــان غـــــــــواړی

تـل تــیـاره کښی دی ورکـیـږې، تـل رڼا کښـی هــم ورکــــــیــــــږې

دی بـچی د تــغـیـر دی ، یــو حالـت کـښـی نـه ټــــیــــنـــــګـــیــــږې

که دا ســتــا جـنـت لـه یــــــــوړه ، دا فــطــــــــــــرت او دا وجـــــــــود

یـــو څـــو ورځو کښې به سوځې ، پـه سرو سترګو بـــه ژړبـــــــږې

ای د لــــوئ فـضــل ما لــکه ، ما لــــه دا دنــــیـــــــــــــا جـــنــــت کـه

فارمـولــه یــې ده اســانـه ، د د ری تــوکــــــــــــــو نـــه جــــوړیـــــږې

لــکه ویــلـی مې دې سرکښې ، بـــس جـــانـــــــــان ځــوانــې او جام

چــــه زمــا لــیــونــی سـر پـــری کلــه کلـــــــه مــشـــغــو لـــــیــــــږې

او هــــغـــه بــــل د مرګ پـــس مــې مــلا جان پــسـی خیرات کــــــه

تــــش د حـورو پـــه خــو بـــونــو که د خــــوار ګـــذاره کــــــــــیـــږې

مالــه دلــتـه یــوه راکه غــونــــډه ، مــســتــه ، تـــــکــه ســـپــیــنـــه

مینه ناکه ، ســپــیــنـــه شــمــعه ، چـــه لــمـــــــبــې وهـې بــلـــیــږې

شــــــل رنـــګـــونـه ئې پـه نظرکښې ، شــــل مزاجـه پـه ځیګر کښې

دســـپــرلې هســی خــو یــو نــــه، کلـــه لــــمـــــر کـلــه اوریـــــــــــږې

یــو څرمــنــه کــــښــی د نــــنـــه ، یـــــــــــو حـــرم د جــیــنـــکـــــو وې

کلــه مــــســتــه او ســــر شــــاره ، کلــه غــلــۍ شـــــې شــــرمــیـــږې

او زمــــا د ی ســتــړی زړه کـــښـې شــل رنــګـونـه اور لمبه کـــړې

چـــــه دا اور هســی ســوزیــــږې ، د لــښــتــو هــســی ګـــډ یـــــږې

چـــه پـــه یــو بــی تــاب نــظــر مـې داســی مـسـت داسی نشه کړې

مــیــخـانــۍ ورتــه حــیــرانــۍ او ســاقــی ورتــــه پــــســخــیـــږې

دهــــغــــی زور بـــــــد ل کښــې مـــــالــــــه د لــتـــه یــــوه راکــــــــه

دابـــد ټـــــولـــــه ځـــوانـــی مــــې ، د څـو کـالــو مــشـــغــولا کـــه

که دانــه کئ ای جــانــانــه ، ســـــر بـــی حــوری دی ســنــبــال کـــه

نـه می هـغـلــتـــه پـــکار دې ، نــه مــی د لـتــه کښــی یـــا د یـــږې

غټی غټی ، ســپیـنې سپــیــنې ، چـه نـه سـوال نــه مـنــت غواړې

ارتــــی بــیــرتـی ، وږی سـتــرګـی ، پــه بـخــملو بـــه لــــغــړیــږې

ربّــــه ! ای جـــانـــانــــه ربـــهّ ! دغــه یـــو سوا ل خـــــو مــنـظـورکه

ګـنـــی لاړ غــنـــې د مــړ شــــو ، ورپـــــســـی ئــــــې ژبــی کــیــږې

ټـــټــودوست کا ســـنـــډا یــا رکا                  خر کړه خپل مطلب پــري بــار کا

خوار لوهــار تـــــــه لا لا وایــــه                 چــــه تــیــره د رلــه ســـپـــــار کا

سرکار مر ګ له چه څوک بیا ئې                  یـــــو کپــټــان بـل صوبــه دار کا

د مـــسـتئ چــه خر شې پــاتــــي                دشـــیخــي چــوغــه اختــیـــار کا

چـــه نــری رنځ ورشـــروع شې                 ځان حاجــې کا پــرهـــیـــز ګارکا

چـه میږې تــه خدای پـه قــارشې               د وه وزر ورلــــــه تــــیــــــار کا

چــه پښتون تــه خدای پـه قارشې             لــــوی مـلـک ئــې د ســـرکــارکا

خـــان او خــر دې سـکـه ورونــه                 مـسـت پـه جــر زنــا پـه جــار کا

پـښـتون هــغه وی چــه مـــړ شې               خــپــــل پـــردې ورتـــــه ازار کا

خـــر تــری لـوي په جهان نه وې              چــــه پـــه ږیـــــره اعــتــبـــار کا

زړه کــړه زهر خوله خــوږه کړه                خــره راشـــه ځـــان هوښــیـار کا

  یــــو د یـــار شــونــډ ی خوږي دې  

یــــــو مزه غــوښــــه د ښــــکار کا

کله مخ زه پـه قبـله کـړم کلـه کــړم مخ و جـانــان تــه

هیڅ په فرق یې پوه نه شوم ربه! خیر مې کړې ایمان ته

هـغـه ورځ چــه خلق پــیـذا شو دخالـق په تجــلأی شـــو

زه وم پروت مخمور مشکوره په سجده مخ دجانـان ته

اوس زما په بـیکســـۍ کښــی د مســتې لمغړی ویـنــې

زه دمځکی قابل نــه وم ولی تـا بـوتــلم آســمــان تــــه

د خــبرو یــې څــوک نــشــته ځان سـره غنې ګو ڼیږې

لــیـو نی یـې هـلـه بــولـې چـه یې وګـورې جا نــــان تــه

پـــرچــه د شــهــبــا زلــــــــــری او ستر ګـــــــــــې دعــقـاب

زړه پوســت دبـلـبـل خــوږی خـــــــــــــــــبــرې د ښـــــــــــــارو

ســـر ډ ک د خــوبــونــو لــــــــــــــــــــــکـه مـیـــنـه د قـا رون

ســتـــرګـی مـینـه نــــــــــــاکـې مسـتې ستر ګې دمجنون

چــل د ســامــــــــــــــــــرې او پــاکـې ګــوتــې دمــوســــی

تـور دغــم صلـــــــــــــــیـب پـه ســپــیــنــولــو دعـــیــسـی

تن ئـــــې سرربا ب چه دقسمت ګوتو کښې هنګ کوې

خوله یې دګونګرو چه دجانان پښو کښې شرنګ کوې

دي دې ګــــــوتــې پــورتـه کــړې نــامـه دی دیار ولیکې

څــه چـه قــــــــــلـم نـه لـیکـې هــغــه دی خمــار ولیــکــې

سترګو دجانان کی زما ښــکلې جهانــــــونـه دې

وادی خله دنــیـــا زه وږی ســتا ددنـــیـــا نه یمه

ګوره دفقیر کچکول کښې تاج دسکندر پروت دې

زه یــــــم دســــخـــیـــانو  دشـــومانــو ګدا نــه یم

زه یې پـه غرور د رنــه دمـینـې پــه نـوم غواړمه

زه ملنګ بی نیازه ستا دویــر او ویـــلا نه یـــمــه

هغه مستې غواړم چه یې مرګ نــــه شــې وژلي

زه دی دغـمـــونــو د بــیــګا او ســـبا نـــه یـــم

یو د سپو ږمي څاڅکي ماله ټیک له دجانان را

زه یـــم دخـــوبــونــو دلالونـــو ګدا نـــه یــــم

تـــښــته دنـــیــا ګئ که دی یښي نو ای امیره !

ستا شوه ستا دنیا زه وږی د د نـــیـــا نـــه یــــم

زمــــا بخت د شمع بخت دي یا به مرمه یا به سو ځم

يا به ویښ له ده دریاب ځم یا به پاس په چپو خوځم

 

عـــجـــب زه عــجــبـه لاره عجیبه کاروان  روان دي

مـــارسوتي پړاؤ له بیا ئي که زه ځمه او که نه ځم

که زه نه يم خوشحالي بــــــــه چيـــــــــرتـــه وي

که خزان وي مالي بـــــــــه چيـــــــــــرتــه نه وي

که بدرنګ لاړل خو شرنګ به واړه ورک شي

که ټيکري نه وي کالي به چيرتـــــــه نـــه وي

د ا لله هريو قدرت د حکـــــــــــــمت ډک دي

دانسان عقل لانه پو ئيږي هـــــــــــلک دي

مچ دزمرې ستـــــــــــــــرګي شکوې ماشی داوښ وینه

خــــــــدایــــــــــــه ! ستــا  عجیبه دنیا توره ده که سپینه

مړ لسو ګیدړو ببر شیر په بونډې چــــــــرګــــــــــه کــــــړ

سپور شغال په پړانګ دی دغرڅو ښکارله ځــــــــــــینه

پریوځې چواړې ته ځان ګا ڼه په رتې زورکــــــــــــــــړې

 ښکلې ستا دګوتو جوړه ځـــــــــوانــــــــــــه نــــــــازنیــنه 

ناسته ده دډم دلندن لور په ســــــــــــرو وریښمو کښې

لور دلــــــوی شیرشاه لور ئې په لاست دی لو له ځینه

مست مغروره سر دپښتون ټیټ سترګي ئې ښکته دې

شـــــــــرم داســـــــــــی شـــــــــــرم چـــه شرمونه شرموینه

اي زما د زړه بلبــــــله ولــــــــــــــــي ژاړي

ولي څه پسي خپه ېي څـــــه شي غواړي

څه دپاره دي بوستان د عشرت پريښود

څه دپـــــــــــاره دي غـــــمونو لټي جاړي

راته ښکاري جوړي بيا ئي شيدا شوي

ځکه نه وهي نغمي ګوټ کښي ولاړي

دا ته څه وي چه يـــــورپ کښي دلبري

درقيب ياري کړه جــــــــوړه چه ته لاړي

دا يورپ دي جينکو کـښي وفا نشته

بي وقوفه ته د مړونه مـستي