په خیبر پښتونخوا کې بېړنی حالت؛ د پاکستان د حکومت پر پرېکړه د پایلو اندېښنې

د پاکستان حکومت په خیبر پښتونخوا کې د پاکستان تحریک انصاف د سیاسي مرکز له تړلو او د صوبايي حکومت د واک له ځنډولو وروسته، د پراخو امنیتي او سیاسي پایلو له احتمال سره مخ شوی دی. په لومړیو کې ښوونځي تړل شوي، د انټرنېټ خدمتونه محدود شوي او د سړکونو د بندولو لپاره کانټینرونه کارول شوي وو.
فدرالي حکومت وايي، دا پرېکړه د اساسي قانون له مخې شوې او موخه یې د ترهګرۍ له ګواښ څخه د صوبې د خلکو ساتنه ده. د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ ادعا کړې چې د تحریک انصاف صوبايي حکومت له وسلهوالو سره همغږی و، خو تر اوسه یې د خپلې ادعا لپاره شواهد نه دي وړاندې کړي.
په پېښور او د خیبر پښتونخوا په ګڼو سیمو کې ښوونځي بېرته پرانیستل شوي او انټرنېټي خدمتونه هم فعال شوي دي. په همدې حال کې د تحریک انصاف لسګونو پلویانو د خیبر ضلعې په باړه کې اعتراض کړی، چې د مظاهرې د خورولو لپاره د اوښکې بهوونکي ګاز د کارولو راپورونه ورکړل شوي دي. د ګوند ګڼ مشران پټ دي او د صوبې د اعلی وزیر سهیل اپریدي د اوسني ځای په اړه ضد او نقیض معلومات خپاره شوي دي.
دا کړکېچ وروسته له هغې زیات شو چې د عمران خان زرګونو پلویانو په خیبر پښتونخوا کې د هغه د خوشې کېدو لپاره لاریونونه وکړل. عمران خان له ۲۰۲۳ کال د اګست راهیسې په بند کې دی او په څو قضیو کې د فساد له امله محکوم شوی؛ خو نوموړی دا تورونه سیاسي بولي. د هغه پلویان باور لري چې د پوځ له مشرتابه سره د اختلافونو له امله له واکه لرې شوی دی.
د چاتم هاوس څېړونکې فرزانه شیخ او خبریاله عارفه نور د حکومت د ترهګرۍ اړوند دلیل قانع کوونکی نه بولي. عارفه نور وايي، ښايي د لاریونونو فشار د حکومت لپاره وروستی محرک وي، یا حکومت نه غواړي چې صوبايي اداره د مخالف ګوند په لاس کې پاتې شي. بلخوا عطاالله تارړ ټینګار کوي چې په پرېکړه کې سیاسي موخه نه وه او حکومت د خبرو له لارې د ستونزې د حل هڅه کړې وه.
شنونکي خبرداری ورکوي چې د خیبر پښتونخوا مسوولیت اوس تر ډېره د مرکزي حکومت پر غاړه دی او ناکامي به یې نېغ په نېغه د اسلاماباد حساب ته ورشي. مایکل کوګلمن وايي، دا اقدام د خلکو غوسه زیاتولای شي، په داسې حال کې چې زاهد حسین یې د پوځ د نفوذ د پراخېدو نښه بولي. فرزانه شیخ هم اندېښنه لري چې د وسلهوالو پر ضد پراخ عملیات به د امنیتي ځواکونو مرګژوبله لوړه کړي.
پاکستان له زیاتېدونکو وسلهوالو بریدونو او له افغانستان او هند سره له ترینګلو اړیکو سره هم مخ دی. اسلاماباد پر افغانستان تور لګوي چې وسلهوالو ډلو ته پناه ورکوي، خو کابل دا ادعاوې ردوي. د شنونکو په باور، په داسې حساس وضعیت کې په خیبر پښتونخوا کې سخت سیاسي اقدام ښايي د ستونزو د کمولو پر ځای لا اوږدمهاله کړکېچ رامنځته کړي.