ملګرو ملتونو په افغانستان کې د کوکنارو د کښت د ۳۳۰ سلنه زیاتوالي اټکل کړی
د نشهيي توکو او جرمونو پر ضد د ملګرو ملتونو دفتر (UNODC) په خپل نوي راپور کې اټکل کړی چې په افغانستان کې د کوکنارو کښت او د تریاکو تولید د تېر کال په پرتله په څرګند ډول زیات شوی دی. د طالبانو حکومت بیا د ملګرو ملتونو موندنې ردوي او وايي چې له خپلو ساحوي معلوماتو سره سمون نه لري.
د راپور له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې د کوکنارو تر کښت لاندې ځمکه شاوخوا ۴۳ زره او ۳۰۰ هکتارو ته رسېدلې، په داسې حال کې چې تېر کال دا اندازه نږدې ۱۰ زره هکتاره وه. ملګري ملتونه وايي، دا د کښت په کچه کې ۳۳۰ سلنه زیاتوالی ښيي. اټکل شوی چې د تریاکو تولید هم له شاوخوا ۳۰۰ ټنو څخه نږدې ۱۵۰۰ ټنو ته لوړ شوی، چې د تېر کال پرتله نږدې څلور برابره زیاتوالی دی.
د UNODC په وینا، د کوکنارو کښت اوس د افغانستان په ۱۶ ولایتونو کې لیدل شوی، چې د ۲۰۲۵ کال پرتله پنځه ولایتونه زیات دي. د راپور درې پر څلورمه برخه اټکل شوې کښتځمکه په شمال ختیځه سیمه کې موقعیت لري؛ په داسې حال کې چې د نشهيي توکو د بندیز له پلي کېدو مخکې د کوکنارو ډېره کرنه د هېواد په سوېل لوېدیځ کې کېده.
د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت د نشهيي توکو پر ضد د مبارزې معینیت په اعلامیه کې ویلي چې د ملګرو ملتونو راپور د رسمي معلوماتو او ساحوي شواهدو پر خلاف دی. د دغه وزارت په وینا، په هغو ولایتونو کې چې د کوکنارو کښت پکې پېژندل شوی و، له ۲۶ زره هکتارو زیاته ځمکه د حاصل تر رسېدو مخکې له نشهيي بوټو پاکه شوې ده. چارواکي وايي، د دوی د ارزونو له مخې، له دې عملیاتو وروسته پاتې کښت نږدې صفر ته رسېدلی او تر اوسه شاوخوا ۲۲ زره هکتاره کرونده له منځه وړل شوې ده.
ملګري ملتونه بیا وايي، ځینو بزګرانو د محدودو اقداماتو د مخنیوي لپاره د کښت طریقې بدلې کړې دي. د راپور له مخې، په ځینو سیمو کې کوکنار د غلو په پټیو یا د دېوالونو دننه پټ کرل شوي او ځینو بزګرانو د کرلو او حاصل ټولولو وختونه بدل کړي، څو د کشف او له منځه وړلو خطر کم کړي. د طالبانو حکومت استدلال کوي چې یوازې پر سپوږمکۍ انځورونو او اټکلي محاسبو تکیه د تولید د کره اندازې لپاره بسنه نه کوي.
د UNODC اجرائیوي مشرې مونیکا جوما ویلي، د کوکنارو د کښت زیاتوالی ښيي چې د بدیل عاید او خوراکي خوندیتوب له نشتوالي سره مخ بزګران لا هم دې کرنې ته هڅېږي. هغې د کرنیزو ټولنو د ملاتړ، د بازارونو او زیربناوو د پراختیا او د قاچاقبرو پر وړاندې د قانوني اقداماتو غوښتنه کړې ده. د راپور له مخې، د تریاکو بیه په ۲۰۲۶ کال کې د هر کیلوګرام لپاره شاوخوا ۵۰۰ ډالرو ته راټیټه شوې، خو لا هم د بندیز له پلي کېدو مخکې له بیې ډېره لوړه ده. ملګري ملتونه وايي، د کښت، تولید، بیو او قاچاق دوامداره څارنه به څرګنده کړي چې دا زیاتوالی لنډمهاله دی او که د تریاکو او هیروئینو د تولید د بیا پراخېدو نښه.