په افغانستان کې د نباتي خوړو ډېروالی؛ د ویګنتوب پر ځای د بېوزلۍ او کرنې پایله
د نومبر لومړۍ نېټه د ویګن نړیوالې ورځې په توګه نمانځل کېږي؛ هغه کسان ویګن بلل کېږي چې غوښه، هګۍ، شیدې، عسل او نور حیواني محصولات نه کاروي. په افغانستان کې هم ډېرې کورنۍ د نباتي خوړو پر بنسټ ژوند کوي، خو د ازادي راډیو د راپور له مخې، د ډېری خلکو انتخاب د حیواناتو د ملاتړ یا چاپېریال ساتنې له امله نه، بلکې د اقتصادي ستونزو او کرنې له کبله دی.
د کابل ښار د احمدشاه بابا مېنې په شاوخوا کې د سبزیو پلورونکي وايي، د ورځې په پای کې د خرابېدو له وېرې خپل توکي په ټیټه بیه پلوري. د سیمې اوسېدونکې جمیله وايي، د دوی کورنۍ د غوښې د پېرلو توان نه لري او زوی یې هر ماښام له نږدې بازار څخه د پخلي لپاره سبزي او حبوبات راوړي. د هغې په خبره، بامیه، بانجان، شنه لوبیا، لوبیا، عدس او نخود یې د غوښې په پرتله ارزانه تمامېږي.
د کابل ښاروالۍ د روان لمریز کال د عقرب میاشتې د نرخنامې له مخې، په کابل کې یو کیلو لوبیا ۸۶ افغانۍ، نخود ۶۸، د نخودو دال ۶۲ او مۍ ۵۲ افغانۍ پلورل کېږي، په داسې حال کې چې د نریو وریجو بیه تر ۱۱۰ افغانیو رسېږي. په همدې بازارونو کې د پسه غوښې یو کیلو شاوخوا ۵۰۰ افغانۍ، د خوسي غوښه ۴۵۰ افغانۍ او یوه چرګه له ۲۵۰ تر ۳۵۰ افغانیو پلورل کېږي. شیدې په کیلو ۶۰، مستې ۵۰ او د چرګې هګۍ یوه دانه له ۹ تر ۱۰ افغانیو بیه لري.
د کابل د خاکجبار ولسوالۍ اوسېدونکی سعیدخان وايي، کروندګر هم ډېری وخت د خپلو ځمکو له حاصلاتو استفاده کوي. د هغه په خبره، بانجان، کچالو، لوبیا او شنه لوبیا د دوی د ورځني خوراک مهمه برخه جوړوي. هغه زیاته کړې چې په وردګو کې یې ښځې لیدلې چې خودرویه سابه یې ټولول؛ دا ښيي چې د کرنیزو سیمو اوسېدونکي د خپل تولید له امله نباتي خوړو ته اسانه لاسرسی لري.
د تغذیې متخصص ډاکټر نجیبالله غالب وايي، سبزیجات او حبوبات ویټامینونه، منرالونه او د بدن لپاره مهم امینواسیدونه لري. د هغه په وینا، لبنیات د پروټین، ویټامینونو او فاسفورس ښه سرچینه ده، او غوښه هم پروټین، اوسپنه او نور ضروري غذایي مواد برابروي؛ له همدې امله د انسانانو لپاره د نباتي او حیواني محصولاتو متوازن استعمال مهم دی.
د کرنې او چاپېریال ساتنې پوه ساحل دوران وايي، د نباتي خوړو زیات استعمال د شنو خونو د ګازونو د کمېدو، د خاورې د حاصلورکولو او د اوبو او طبیعي سرچینو د ښه مدیریت په برخه کې مرسته کولای شي. په ورته وخت کې، وچکالۍ، سېلابونو او له پاکستان سره د لارو تړل کېدو په وروستیو کلونو کې د کرنې او مالدارۍ برخې زیانمنې کړې دي. د راپور له مخې، د افغانستان د ډېرو خلکو د خوړو بڼه له همدې اقتصادي او طبیعي شرایطو سره تړلې ده، نه له رسمي ویګنتوب سره.