پښتو ادب · شاعران
حاجي محمد نوزادي
د حاجي محمد نوزادي پېژندنه او شعري ټولګه. لاندې شعرونه د افغان اتلان له موجود کتابتون سره تړلي دي.
شعرونه
20 خپاره شوي شعرونه
مروربشپړ شعر ولولئ
مرور
حاجي محمد نوزادي
هـغـه شیبـې ســوې مــروري ولاړې
خنداني خولې سـوې مـروري ولاړې
روښاني ورځي تــورتـمونو یــووړي
د وصال شپې سوې مـروري ولاړې
د زړګــي وینــي تــر لــیمــو ووتــې
اوښکي ویالې سوې مـروري ولاړې
چـي د غـزل امـیل شـلیـدلی پـریـوت
هـم مي ټپې ســوې مــروري ولاړې
نن د هوسۍ سترګو جادو مات سوی
په ژړا سـرې سوې مـروري ولاړې
د نــوزادي چـي سـو قسمت مـــرور
هیلي ، اسرې سوې مروري ولاړې
ډنمارک . ۱۶ / ۲ /
ستړیبشپړ شعر ولولئ
ستړی
حاجي محمد نوزادي
یــو ستړی سـرګردان خیال مي له ځانـه ســـره وړي
بــیــړۍ مي ډوبـــوي ، مــا له تـــوپــانه ســـره وړي
یو دیب خــزان مي ولیـد ، د ښامار له خولې را ووت
پـــسرلۍ د باغ لـــمن کي د بــاغـــوانـه ســـــره وړي
بد رنګ یــو فــتواګـــر ما د تــکــفیره ســره پرېږدي
محـــراب راڅــخــه یــوځای د قـــرآنـه ســـــره وړي
ټــکـــرۍ د تانــدو پــیغــلو په هوا کي ترې نه واخلي
بـــړبــوکـــۍ سي ، یــوه مینه د جانـــانه ســـره وړي
نوزادي به له «مطلع» نه تر «مقطع» څنګه رسیږي
هــــر تــوری د غـــزل یې له دیــــوانــه ســره وړي
۲۵ / ۱۱ / ۲۰۱۶ ډنمارک
د سولي کوترهبشپړ شعر ولولئ
د سولي کوتره
حاجي محمد نوزادي
د خپلو اوښکو سیلاب ،
خړو موجونو سره ،
پر دغه کلي باندي ،
یو ستر توپان راوستی .
داسي توپان چي ډبرین دیوال یې ،
مخه نیولای نه سي .
مګر واړه بڅرکي ،
له لګېدلي اور نه ،
خاموشولای نه سي .
او کور پر کور د کلي ،
هره حجره ورانوي .
هم یې ژوندی جونګړه ،
هم هدیره ورانوي .
دلته کوګل د هاتف ،
هغه پیغام هیر کړی .
چي کړي پرې اوښکي پاکي ،
هغه الهام هیر کړی .
خو ډیر کلونه وروسته ،
یوه کوتره سپینه ،
پاس په هوا ،
له لیري لیري څخه ،
راته وزر و ښئي .
لا مو تر کلي پوري ،
را رسیدلې نه وي ،
چي د نامرد ښکاري خونخواره ګوته ،
تر ماشې ورسیږي .
هلته هوا کي د هغې کوتري ،
سپین مرمرین ستوني کي ،
هاتف د سولي هغه دم شهید کړي .
سپینو بڼکو کي پیغام پر په پر ،
بس تور بادونه یوسي .
او پر خاورینه کره ،
ابلیس اتڼ ته پاڅي .
هلته شفق پر څنډو ،
د فرشتې له لیمو ،
تروې اوبه و څاڅي .
ډنمارک ــ ۱۲ / ۳ / ۲۰۱۵
ایښمهبشپړ شعر ولولئ
ایښمه
حاجي محمد نوزادي
د ښځو د نړیوالي ورځي په پلمه
هغه د اوړي لنډکۍ شېبه مي ،
سپیني سپوږمۍ په ماښام ،
د کله کله په شان ،
نن بیا خاطر ته راغله :
هغه چي ته ،
لکه پسرلي په موسم ،
بس یوه ایښمه راغلې .
راته پر ټول وجود مي ،
له تند بارانه سره ،
و اورېدې ، و اورېدې .
بیا مي د ویني سره ،
د زړه رګو کي تاو سوې .
او د لمر څرک نه وړاندي ،
تُندي برېښنا په وزر ،
له ما نه والوتلې ،
زه خو هیڅ پوه نه سومه ،
چي ته کوم لورته ولاړې .
ډیره موده تیره سوه ،
وروسته خبر سوم پدې ،
چي په غلطه پته ،
و پردي کور ته ولاړې .
خو ،
زُما پر شنه اسمان دي ،
له هغې ایښمي څخه ،
هغه خواږه ګړځونه ،
خدایږو اوس هم پاته دي .
ډنمارک ــــ ۸ / مارچ / ۲۰۱۵ ( د ښځو نړیواله ورځ )
لړمبشپړ شعر ولولئ
لړم
حاجي محمد نوزادي
د چـــــــا ښیـرا مي ګـوره بیا نــن راته غــم پریـوته
د غــــزل اوښــکـــــه مي لــه واره پـر قـلـم پریوته
مــــا لا د ښکلــیو نـذرانه تــرې نه و رکړې نـه وه
د ځــوانۍ وړانـګــه مــازدیګـــره سره سـم پـریوته
د داړه مـــــــــارو لـه سنګــره خـــوځیـدلــي غـشي
د تـــانــدو هــیــلو د کــــاروان په هــر قـدم پریوته
دا مـــست نـــظـر مي د جــانـان د انــنګو نشه کی
لــــکــه ښـامــار ، د پـاړوګـر په یـوه دم پــریــوته
چا وې لوخــړو څوارلسمي سپــوږمۍ مخ ونیـوی
د حــسن جــــــام وو چي له لاســه د صنـم پریوته
دلـتـه نـاکـســو طبـیـبـانوکـړل زخـمــونــه نـاسـور
بس یو زګیروی دی چي مي درد لره ملهم پریوته
دا د رقـیب د تهـمت زهــر وه چي یې و څڅول
کــه نــــوزادي شپـه له ازله پــر لـــــــړم پریوته
ډنمارک ـ ۱۶ / ۹ / ۲۰۱۴
پوربشپړ شعر ولولئ
پور
حاجي محمد نوزادي
لکه چي ستا د زرو ټیک پر سُجده پاته سي
له ما نه ډک جام د خماره پر نشه پاته سي
کاسو د سترګو مي شبنم درته کوثر ساتلي
چي دي ګلاب د اننګونو تل تازه پاته سي
ها پرشته ستا د نظر چي ترې خبر وا نه خلي
پریشانه ورځ مي ځکه سر پرزنګانه پاته سي
کور د لیمو ته به یې ویني بدرګه راولي
که د بڼو اغزی دي مات راته پر زړه پاته سي
د غزل کورته دي اور واچاوه او لاړی ترې نه
دا به یو پور د انتقام پر پښتانه پاته سي
ځواني وه وړانګه ، مازدیګره سره پریوتله
نور به دا ستوري سپوږمۍ واړه بې خواله پاته سي
د ښکلیو خیال دي نوزادي ، تر حورو و رسیدی
پر دی دنیا به بې غزله له تا څه پاته سي
ډنمارک ـ ۱۸ / ۸ / ۲۰۱۴
خالی لاسبشپړ شعر ولولئ
خالی لاس
حاجي محمد نوزادي
زوی مـــــي و پــوښــتــل چي پـلاره
لـــــــــږ خـــبــر مـي کـړه لــه حالــه
تـــــــه لــه کـــومـه یــی راغــلـــــی
چـــــا پـــه څــــه یــې پـیـژنــدلـــــی
څــــــه کــمـال ، څــه دي کــارونــه
چــــي پـــرې و کــانــدم ویــاړونـــه
شــــم به خوښ چـــي زوي د چـایــم
چـــــــي هــمــزولــو کي دی ستـایـم
مـــــا وې زوي د احـــمـــدخـان یـــم
او لـــمسی د مــیـرویـس خـان یــــم
لــــــه ډهــلـــي تـر اصـفـــهـــانــــه
نــــوم یــې پـروت دی پـه میـړانـــه
تـــــــه راواخـــلـــه کـــتــابـــونــــه
ســـــــه خــــبـر پـــه تـاریـخـونــــه
دوي پـــــــه تـــــوره جـنـګـیـد لـــه
غــــلــــیــــمـان یــی ماتــــولــــــــه
زوی مـــي بـــیــا وویـــل پـــــلاره
پـــــوه مــي نه ســوی ته له سوالـه
تــــه خــــپــل ځـــان راتــه وښـیــه
چـــي تــه ویــــښ یې که ویــده یـه
پـــلار نـــیــکــه کیسې دي ډیــري
هــــغــه ټــولــي دي اوس تــیــري
خــــپــل پـه کـومـو کـارو ویــاړې
څــه دي کـــړي او څــه غـــواړې
هـک حـیـران سوم چي څه یادکړم
په کـوم ویـاړ به مي زوي ښادکړم
زه بـــــه څـــنــګه ورتـــه وایـــــم
چـــــــي بــی وســـه بــیــنـوا یـــم
ســــپـــیـنـه ورځ وه پــه رڼـا مـي
تــیـــره تــــــــوره د بــــابـــا مـي
کـــــړه د ورور پـه زړه کي ماتـه
اوس خـــالـــی لاس یــــمه پـــاتـه (*)
ډنمارک ـ ۱۱ / ۷ / ۲۰۱۴
(*) ـ ددغه شعر مقطع د درویش دُراني د یوه غزل له مطلع سره په ورته والي راغلې ده
سرګردانبشپړ شعر ولولئ
سرګردان
حاجي محمد نوزادي
لکه شعر په بڅرکي دیوان سوزي
د تودو اوښکو په څاڅکو ګریوان سوزي
سوړ لوګی پر یتیم ستوني انګار پریوت
د شفق سره به یوځاي اسمان سوزي
ګوره زه خو دي د حورو په مذهب کړم
بیله تا می اندیښنه د ایمان سوزي
پر ژړا یې د کباب چي خندا راغله
د خزان په ساړه باد هم باغوان سوزي
بیله تا مي په عدن ارام و نه موند
ستا کوڅه کي مي خاطر سرګردان سوزي
د صنم و مخ ته سم کتلاي نه شم
بت پرست د زړه په تل کي قران سوزي
بیګناه ته د سنګسار فتوا فاسده
نوزادي پر سر د کاڼو باران سوزي
ډنمارک ـ ۱۴ / ۶ / ۲۰۱۴
زینېبشپړ شعر ولولئ
زینې
حاجي محمد نوزادي
کاشکي شعر می زینې وای ،
زه به هسي ،
پرې ختلای ،
پورته تللای ،
پورته تللای ،
تر اسمانه رسیدلای .
له اسمانه مي په مینه ،
کوز و ځمکی ته کتلای .
پر ناخوالو مي په قهر ،
تندورنه اورولای .
په هر ګوټ کي مي له پاسه ،
د خوښۍ باران کولای .
اسرافیل شپیلۍ مه هلته ،
د یو څو شیبو د پاره ،
په الهام کي اخیستلای .
بیا د شعر پر زینو می .
په تلوار را کوزیدلای .
په شپیلۍ می لر او بر کي ،
مړ پښتون را ویښولای .
وهغوی ته مي په زغرده ،
د حاکم په شان ویلای ،
چي په ګډه یې کښتۍ خپل ،
ډوبیدو څخه ژغورلای .
********
اوس پښتون دې په خوب تللی
زړه یې سم راته زدوولی
نه ویښیږي نه پاڅیږي
خدای دا څه ته ته پیدا کړی ؟
دا انسان دی که پیری دی
یا له ذاته لیونی دی
خپل سکه ورور ته پردی دی
د پردو لاس کی ښاغلی .
خدای هیڅ مه وای پیدا کړی .
ډنمارک ـ ۸ / ۲ / ۲۰۱۴
قبرونهبشپړ شعر ولولئ
قبرونه
حاجي محمد نوزادي
ما هغه کلی ته بوزې ،
چی کوڅی له خاورو ډکی ،
چی د خټو وه کورونه .
زما هغه ګودر یادیږی ،
مازدیګر چی به کټ کټ وو ،
چی منګی وه کتارونه .
یو سپیرکوټۍ ماجت ګۍ وو ،
پری دپاسه به را ځوړند ،
د زړی ولی ښاخونه .
د اوبو ډکه ویاله وه ،
هر سهار به مو په مینه ،
پریمینځل هلته مخونه .
څه سپیځلۍ ماشومتوب وو .
ټول په خاورو به ککړ، خو
له کینو مو پاک وه زړونه .
راشی ! ټوله هلته لاړ شو ،
چی کینی خاورو ته سپارو ،
جوړوو به پری قبرونه .
ډنمارک ـ ۱۴ / ۸ / ۲۰۱۳