د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
افغان اتلان

پښتو شعرونه

افغان اتلان · ادب او کلتور

پښتو شعرونه

د پښتو شاعرانو نړۍ ته ښه راغلاست

299 شاعران4249 شعرونه

پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

34 شعرونه

د شاعر ژوندلیک

پوهاند دوكتور مجاور احمد زيار 68 كاله وړاندې د ننګرهار د مزينې رود په حصارك كې د ژوند پرمخ سترګې پرانيستې . لومړنىښوونځی يې په خپل كلي او كامه كې په خوارۍ او مزدورۍ سرته رسولى . تر څلور كلنو ديني او ادبي زده كړو وروسته يې د كابل په شپېنيو منځنيو او دويمنيو ښوونځيو " ابن سينا او دارالمعلمين " كې د زده كړو چانس لاسته راوړى دى .

پر 1962 زيږدي كال يې د كابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو له پوهنځي څخه بريليك ترلاسه كړى دى . د دغه پوهنڅي د پښتو او ژبپوهنې د څانګو د پوهنيز - څېړنيز غړي په توګه يې څلور كاله د افغانستان د ژبپوهنې د اتلس رغاونې د پروژې له مخې  د پښتو او يوشمېر نورو لږه كيو ژبو څه له پاسه سل ګړدوده (لهجې) د هېواد له ګوټ ګوټه راټولې كړې او څېړلې دي .
له 1966 تر 1972 ز. يې د هغه بورس له مخې چې د نوموړې پروژې د يوه ډېر كاري برخوال په توګه ورته په برخه شوى وو، د سويس له برن پوهنتون څخه په ټوليزه او آرياني ژبپوهنه ، ادبپوهنه او توكمپوهنه ( اتنالوجۍ ) كې د ماسترۍ او ډاكترۍ لوړترين بريليكونه ترلاسه كړي دي . له هغه راهيسې يې د كابل پوهنتون د اړوند پوهنځي د پښتو ژبې او ادب ښوونه پرمخ وړې ده .
له 1984 – 1986 ز. يې د برلين د هومبولت پوهنتون د ختيځپوهنې په څانګه كې د مېلمه استاد په توګه د افغانستانپوهنې د ښوونې چارې سرته رسولې او دوه كاله ( 1994 – 1996 ز. ) يې د پېښور پوهنتون د پښتو ماستري او ډاكتري څانگې د Visiting Professor په توګه دنده پرځاى كړې او راوروسته يې د كورني پيوستون Family Reunion پر بنسټ د انګليستان په پوهنتوني ښار "اكسفورډ" كې د مېشتيا رښته په برخه شوې ده .
څېرمه چارې او دندې
1972 – 1975 : د ژبو او ادبياتو پوهنځي د وږمې مهالنۍ او نورو پښتو خپرونو چلونه .
1978 – 1979 : د افغانستان د علومو اكادېمۍ د پښتو څېړنو د نړيوال مركز مشري .
1980 : د ملي موزيم او ملي ارشيف د بيا رغاونې د كمېسيون غړيتوب .
1980 : د افغانستان د سولې ، پيوستون او دوستۍ د سازمان مشري .
1980 – 1984 : د كابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو د پوهنځي مشري .
له 1991 راهيسې د علامه سيد جمال الدين افغان د فرهنګي ټولنې مشري .
علمي او ادبي هستونې
1 - علمي - څېړنې :  پښتو نومتړنګونه يا اسمي تركيبات ( الماني ) ، پښتو پښويه ، پښتو ويي پوهنه ، پښتو ليكلار ، پښتو شعر څنګه جوړېږي ؟ پښتو او پښتانه د ژبپوهنې په رڼا كې ، پټه خزانه يوه لغوي خزانه ، پښتو سيندګى ( هممانيزونه ) ، پښتو سيندګى ( نويزونه ) ، انګرېزي - پښتو سيندګى ( سربلونه + اوستربلونه ) ، د خوشال ادبي پښتو ، د يوې کره پښتو ليکلارې لارښود، د ژبپوهنې بنسټونه ، غږپوهه او د پښتو پښويي (ګرامر) ، درېيمه بشپړه او کره پوهنتوني (اکادميکه)  خپرونه .
2 - ژباړې : پښتانه او ورونه مليتونه ، د كنېشكا د سره كوتل ډبرليك ( له الماني ) ، پټه خزانه (پرالماني) .
3 – ادبي ( پېيلې او ناپېيلې ) ټولګې : زنداني نغمې، سوزونه او سازونه ، وينه او مينه، ګلكڅونه، ګلولې ، اندوژوند ، اندو واند ، رزم وبزم ، پوهه او ګروهه ، د سبرونو نڅا ، ګلوييونه ، څڅواكي ، زما نړۍ ، د مرجانونو څانګې ، نوې پېړۍ او نوې زرۍ ، اور و وينې ، ساندې او سندرې ، مينه د زړه په وينه ( ناول ) او ناپيگيليگ ( نثري تولكگه ) .
د دغو چاپي اثارو ترڅنګه د پښتو او نورو افغاني ژبو څه له پاسه سل ټوكه ګړدودي څېړنو او نورو ګڼو ناچاپه ليكنو څېړنو او بيا تر هېواد دننه او د باندې په پښتو، پارسۍ، المانۍ او انګرېزۍ څه له پاسه دوه نيم زرو علمي، ادبي او ژورنالېستيكي خپرو شوو ليكنو، ژباړنو او ويناوو ، پوهاند زيار د هېواد او سيمې په كچه تر علامه حبيبي راوروسته د لوړترين ليكوالي ريكارډأ څښتن كړى دى .
پر دغو ټولو علمي - فرهنګي هلو ځلو سربېره د افغان - پښتني ټولنې دغه هڅاند او  نوښتګر پوهاند او ليكوال دا څه له پاسه دېرش كاله د " يوې - كره ليكنۍ پښتو " او " نوي - ازاد پښتو شعر " غبرګ غورځنګونه هم له سترو بريو او برياوو سره پرمخ وړي او له دغه پلوه يې هم د خپلې ژبې او ادب د نړيوالې سيالۍ د جوګه كېدو لپاره يوه بېسارې اغېزمنه ونډه پرځاى كړې  ده .
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

اغزن سيم

      اغزن سيم لکه غوټۍ ګل لــه نسيمه نـــــــــــه يـــو راشنه اغزي د چــا پر سيـــــمه نــــــه يو  که زور ايمان مو ورښـــوولي دي…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د جنتو پرښتې

  د جنتو پرښتې پــــــــــر اهريـــــمنــــــو شپـــو مې بري د سپېدو پرښتې د اهورا د لمر مزدک د پـــــــــلوشـــــــــــو پـــــــــرښـــتــې  ستا د ګلپېغلو تورو سترګـــــــــو…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

ژوندسوزه تودوخه

  ژوندسوزه تودوخه په هند کې ډېر بېزله هندوان ژوندسوزه تودوخه په دې غنيمت ګڼي چې بې له سونتوکيو، ـ وړيا پر وړياـ     ستي…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د ډول وسينګار سيالي

  د ډول وسينګار سيالي په پای کې به د نروښځو تر منځ د ډول وسينګار سيالي تر داسې بريده ورسي چې له يومخيزې بربنډتيا…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

تور و دنګ

  تور و دنګ   داچې امريکايي نجونې تور و دنګ زلمي خوښوي، هرګوره، کوم څه به يې           پکې ليدلي وي! ٥ـ٦ـ٢٠٠٠   

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د شرم بريد

  د شرم بريد د لويديزو لکيمارو حيا شرم، دی کټ مټ په څې د غواوو،خوسکيو تر لکيو رسېدلی. المان،٥ـ١ـ٩٨

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

ته تاسې

  ته ـــ تاسې زه چې تاته «ته» وايم، ته هم ماته «ته» وايه! مه را ګډوه بل څوک، «تاسې» راته مه وايه! ١٣ـ٣ـ٩٨  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

ناشونې مخامختيا

ناشونې مخامختيا د زورواکيو په لړ کې له دينواکۍ سره مخامختيا په دې نا شونې برېښي        تر پنځ و پينې بهر دی.  …

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د... زېږکاليزه

  د...زېږکاليزه ته راخپره لکه هېښمه دپسرلي مې دبرخليک پرجلوهلې بېديا، کړې په څڅوب دې دلوراندواوښکو، دتاندلبانوغوړګوولې بياراتاندې هله... . ته مې دژوندجګړې دسوبوبريا، ته…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

اسلامي که انساني؟

اسلامي که انساني؟   بنسټپال ځکه انساني رښتې له اسلامي هغو ځاروي چې اسلام ورته ـ له مونډه ـ انساني دين نه ښکاري! المان،١٨ـ١١ـ٢٠٠٠  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

اميرالجاهلين

  اميرالجاهلين ملاعمر د دندې له مخې اميرالجاهلين وو خو، عربي او پاکستاني سلاکارو له حضرت عمر(ص) سره                                   د همنامۍ په پلمه اميرالمومنين                                 …

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

توپير

توپير   دچڼچڼې چې غول راشي، ځاله پرېږدي،پرهواشي... لټ غويی پروت په غوشيړکې، ځای پرځای پکې خوساشي!                                      بېرخمبخت (هالينډ)، ٣١ـ٨ـ٢٠٠٥  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

سپېڅلې، که ناولې؟

   سپېڅلې، که ناولې؟   د بنسټپالو ترهګري اوتروښګري سپېڅلې نه، بلکې ترټولو ناولې جنګ جګړه ده . ٢٩ـ٦ـ٢٠٠٥  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

په لکړه او په ککړه

په لکړه او په ککړه وګړي پر درو ډلو وېشنه مومي: ذهني ډله، لکه د ګبينو مچۍ خپل او د نورو ژوند ته خوږلني بښي.…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

مېړه او مېرمن

  مېړه او مېرمن مېړه او مېرمن سره                            يوله بله                                         هم بشپړوي او هم شپېلوي. ٢٨ـ٤ـ٢٠٠٣

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د تمکو سکروټه

  د تمکو سکروټه چې تاب نه لري د چا د ګرمو شونډو، څنګه اور ناخلي ستا شونډې له سګرټه... د ښايست سپرلی به ټول…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

غوره قانون

  غوره قانون غوره قانون هغه دی چې دپاټکير اوډون پر ځای     ټولمنلي ټولنيزاوډون ته ارزښت ورکړي. ٥ـ١١ـ٢٠٠٢  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

ګران او نا ګران مېلمه

  ګران او نا ګران مېلمه ډ ېر ګران مېلمه هغه دی چې کور به يې په راتلو خوشاله شي                                                                                           او په بيرته…

بشپړ شعر ولولئ ←