د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
افغان اتلان

پښتو شعرونه

افغان اتلان · ادب او کلتور

پښتو شعرونه

د پښتو شاعرانو نړۍ ته ښه راغلاست

299 شاعران4249 شعرونه

پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

34 شعرونه

د شاعر ژوندلیک

پوهاند دوكتور مجاور احمد زيار 68 كاله وړاندې د ننګرهار د مزينې رود په حصارك كې د ژوند پرمخ سترګې پرانيستې . لومړنىښوونځی يې په خپل كلي او كامه كې په خوارۍ او مزدورۍ سرته رسولى . تر څلور كلنو ديني او ادبي زده كړو وروسته يې د كابل په شپېنيو منځنيو او دويمنيو ښوونځيو " ابن سينا او دارالمعلمين " كې د زده كړو چانس لاسته راوړى دى .

پر 1962 زيږدي كال يې د كابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو له پوهنځي څخه بريليك ترلاسه كړى دى . د دغه پوهنڅي د پښتو او ژبپوهنې د څانګو د پوهنيز - څېړنيز غړي په توګه يې څلور كاله د افغانستان د ژبپوهنې د اتلس رغاونې د پروژې له مخې  د پښتو او يوشمېر نورو لږه كيو ژبو څه له پاسه سل ګړدوده (لهجې) د هېواد له ګوټ ګوټه راټولې كړې او څېړلې دي .
له 1966 تر 1972 ز. يې د هغه بورس له مخې چې د نوموړې پروژې د يوه ډېر كاري برخوال په توګه ورته په برخه شوى وو، د سويس له برن پوهنتون څخه په ټوليزه او آرياني ژبپوهنه ، ادبپوهنه او توكمپوهنه ( اتنالوجۍ ) كې د ماسترۍ او ډاكترۍ لوړترين بريليكونه ترلاسه كړي دي . له هغه راهيسې يې د كابل پوهنتون د اړوند پوهنځي د پښتو ژبې او ادب ښوونه پرمخ وړې ده .
له 1984 – 1986 ز. يې د برلين د هومبولت پوهنتون د ختيځپوهنې په څانګه كې د مېلمه استاد په توګه د افغانستانپوهنې د ښوونې چارې سرته رسولې او دوه كاله ( 1994 – 1996 ز. ) يې د پېښور پوهنتون د پښتو ماستري او ډاكتري څانگې د Visiting Professor په توګه دنده پرځاى كړې او راوروسته يې د كورني پيوستون Family Reunion پر بنسټ د انګليستان په پوهنتوني ښار "اكسفورډ" كې د مېشتيا رښته په برخه شوې ده .
څېرمه چارې او دندې
1972 – 1975 : د ژبو او ادبياتو پوهنځي د وږمې مهالنۍ او نورو پښتو خپرونو چلونه .
1978 – 1979 : د افغانستان د علومو اكادېمۍ د پښتو څېړنو د نړيوال مركز مشري .
1980 : د ملي موزيم او ملي ارشيف د بيا رغاونې د كمېسيون غړيتوب .
1980 : د افغانستان د سولې ، پيوستون او دوستۍ د سازمان مشري .
1980 – 1984 : د كابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو د پوهنځي مشري .
له 1991 راهيسې د علامه سيد جمال الدين افغان د فرهنګي ټولنې مشري .
علمي او ادبي هستونې
1 - علمي - څېړنې :  پښتو نومتړنګونه يا اسمي تركيبات ( الماني ) ، پښتو پښويه ، پښتو ويي پوهنه ، پښتو ليكلار ، پښتو شعر څنګه جوړېږي ؟ پښتو او پښتانه د ژبپوهنې په رڼا كې ، پټه خزانه يوه لغوي خزانه ، پښتو سيندګى ( هممانيزونه ) ، پښتو سيندګى ( نويزونه ) ، انګرېزي - پښتو سيندګى ( سربلونه + اوستربلونه ) ، د خوشال ادبي پښتو ، د يوې کره پښتو ليکلارې لارښود، د ژبپوهنې بنسټونه ، غږپوهه او د پښتو پښويي (ګرامر) ، درېيمه بشپړه او کره پوهنتوني (اکادميکه)  خپرونه .
2 - ژباړې : پښتانه او ورونه مليتونه ، د كنېشكا د سره كوتل ډبرليك ( له الماني ) ، پټه خزانه (پرالماني) .
3 – ادبي ( پېيلې او ناپېيلې ) ټولګې : زنداني نغمې، سوزونه او سازونه ، وينه او مينه، ګلكڅونه، ګلولې ، اندوژوند ، اندو واند ، رزم وبزم ، پوهه او ګروهه ، د سبرونو نڅا ، ګلوييونه ، څڅواكي ، زما نړۍ ، د مرجانونو څانګې ، نوې پېړۍ او نوې زرۍ ، اور و وينې ، ساندې او سندرې ، مينه د زړه په وينه ( ناول ) او ناپيگيليگ ( نثري تولكگه ) .
د دغو چاپي اثارو ترڅنګه د پښتو او نورو افغاني ژبو څه له پاسه سل ټوكه ګړدودي څېړنو او نورو ګڼو ناچاپه ليكنو څېړنو او بيا تر هېواد دننه او د باندې په پښتو، پارسۍ، المانۍ او انګرېزۍ څه له پاسه دوه نيم زرو علمي، ادبي او ژورنالېستيكي خپرو شوو ليكنو، ژباړنو او ويناوو ، پوهاند زيار د هېواد او سيمې په كچه تر علامه حبيبي راوروسته د لوړترين ليكوالي ريكارډأ څښتن كړى دى .
پر دغو ټولو علمي - فرهنګي هلو ځلو سربېره د افغان - پښتني ټولنې دغه هڅاند او  نوښتګر پوهاند او ليكوال دا څه له پاسه دېرش كاله د " يوې - كره ليكنۍ پښتو " او " نوي - ازاد پښتو شعر " غبرګ غورځنګونه هم له سترو بريو او برياوو سره پرمخ وړي او له دغه پلوه يې هم د خپلې ژبې او ادب د نړيوالې سيالۍ د جوګه كېدو لپاره يوه بېسارې اغېزمنه ونډه پرځاى كړې  ده .
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د پېړۍ ترانې

  دپېړۍ ترانې دخونړيوتوروشپوپه زړه کې ماسرې بوللې دمهال بوللې.. سرې سکروټينې ترانې دپېړۍ، دوينې وينې چاپېريال بوللې! ډنمارک،٥ـ١٠ـ٢٠٠٠

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

طالبان

  طالبان ترڅوچې طالبان په افغاني کچه ناګڼلي وي، ترهغې به په جهاني کچه هم نتلي اورټلي وي. المان،١٨ـ١١ـ٢٠٠٠  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

نوږيز بېلتون

  نوږيز بېلتون دلته نروښځه ـ زياتره ـ په دې توپيرېدای شي چې څومره يې مخ ته سينه راوتې  اوڅومره يې شاته     کونه! ١٤ـ٨ـ٢٠٠٥

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

لوورځ

  لوورځ د نن چارې سباته پرېښوول ناپوهي ده،                     پاتې لا د لوورځې سباته! ډنمارک، ـ٢٤ـ٢٠٠٥ـ٧  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

پاتوړې

  پاتوړې   همداوياړبه مې تلپاتې پس له مرګ کړي، چې  دسروسرامنوباغ شي رانه پاتې... له پرهرپرهرزخمي نيمه خوامينې، بس يوزړه هسې داغ داغ شي…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

لابتره

  لابتره پاپ وايي چې: که نن مې دهمنوږودواده اجازه ورکړه، سبابه يې خبره بيزوګانوته ورسي! ٢٠ـ٩ـ٢٠٠٥  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

زده کړه

  زده کړه زده کړه پيل بويه له کوره، له زانګوځنې ترګوره... تل دپوهې په لټون کې، زده کړه پرې نه ږدې هرګوره! ١٩ـ٨ـ٢٠٠٥  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

آرلامل

آرلامل د پښتنود نه پرمختګ    آرلامل دادی چې پرله پسې خره مخکې اودوی ورپسې دي. لندن،٧ـ١٠ـ٢٠٠٥

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

لمرپرښتي

  لمرپرښتي نمرګلي      له ډېرې لمرپرښتۍ نه ـ ګردسره ـ دلمربڼه راخپله کړې ده. ٩ـ٨ـ٢٠٠٥    

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

توکم ـ ګروهه

  توکم ـ ګروهه توکمپال ته له خپلوهمتوکو اوګروهپال ته له خپلوهمګروهو پرته بل څوک هډوانسان نه ښکاري. ١٠ـ١٠ـ٢٠٠٥  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

دکتولاسليک

  دکتولاسليک په نن اوپه سباکې ډېرکلونه ولاړه راغله، اوزمابرخليک لاهسې دی په تمه ستادسترګوپه دوتر کې،                                   ستاديوکتولاسليک ته!  

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

بادوباران

باران کښي په پستوګوتو څه پستې پستې سندرې څه خوږې خوږې بدلې... خو، دباد دې                                    غبرګ لاسونه چورلټ مات شي چې يې څومره…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د ياد ګار په پښوکې

ژيړ پاڼرېژ مــــــــــې د بهار په پښو کې رژي تـــــوره شــــپه مې د سهار په پښو کې رژي تورې دربلې د نانځړو د ما ښــــــامـــــومــې…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

د مزدا پر لورې لاره

کــــښــم پــه شـــپه کې دسبا پرلورې لاره دســپـــېدو د ځـــلېداپـــــرلـــــــــورې لاره که راچـــورلــم ترخپل ځان بړبوکۍ وزمه لنــډوم خـــودبــــېـــديـــاپـــرلـــورې لاره داســـرو د وچــــــو شــــاړو شـــنو…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

مرجاني لاسونه

چــــېــــــرې د لـــــمــــر د اهـــــورا د پــــــلوشــــــو لاســـــونــــــــــــه چـــېـــــرې د شـــپـــې د اهـــريـــمـــن د تــــورتـــمـــو لاســــونــــــه تـــــل دې ښـــــېرازې وي پــــــېــــغلوټـــــې نـــــاوکـــۍ د چــمن لـــــه…

بشپړ شعر ولولئ ←
پوهاند مجاور احمد زيار شعرونه

غاړې غرونه

د مرګ ويرڅه ورځې شپــــې درومي رادرومي د تورتم نا تار جـــــوپــــــې درومــــي را درومي د بخولو، نـــــا وريـــــنــــو د څـــــــــپا نــــــونــــو بيا تازه تــــــــازه…

بشپړ شعر ولولئ ←