د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
کورپاڼه خبرونه

اقتصادي ستونزې د افغان ښځو د مطالعې لاره هم تنګه کړې

افغان اتلان · پښتو
تازه خبرونه — Afghan Atalan

په افغانستان کې یو شمېر هغه نجونې او ښځې چې له زده‌کړو او کاره بې‌برخې شوې دي، وايي د اقتصادي ستونزو له امله د شخصي مطالعې لپاره کتابونه نه‌شي اخیستلای. دوی وايي، کتابونه کولای شي د کور په محدود چاپېریال کې د یوازیتوب او بې‌هدفۍ پر وړاندې مرسته وکړي، خو د عاید نشتوالی یې د دې امکان هم ترې اخیستی دی.

په کابل کې یوې لیکوالې، چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي، ازادي راډیو ته ویلي چې د عاید د سرچینې له نشتوالي سره نه‌شي کولای په منظم ډول کتاب‌پلورنځیو ته ولاړه شي او د خپلې خوښې کتابونه واخلي. د هغې په وینا، دا یوازې د یوې ښځې ستونزه نه ده، بلکې ګڼې نورې افغانې هم له ورته وضعیت سره مخ دي.

د کونړ اوسېدونکې لطیفه هم وايي چې له کتابونو سره یې مینه لا هم پر ځای ده، خو د کورنۍ کمزوری اقتصادي حالت اجازه نه ورکوي چې کتابونه وپېري. نوموړې ټینګار کوي چې نه غواړي د مطالعې د اړتیا له امله پر خپلې کورنۍ اضافي مالي بار واچوي.

په جلال‌اباد کې د یوه کتاب‌پلورنځي مسوول، چې نوم یې نه دی ښودل شوی، وايي د ښځینه پېرودونکو شمېر په څرګند ډول کم شوی دی. د هغه په خبره، پخوا به ښځې د پوهنتون درسي کتابونه، ناولونه او معلوماتي اثار اخیستل، خو اوس ځینې میاشتې داسې هم تېرېږي چې یوه ښځینه پېرودونکې هم ورغلې نه وي.

د ښځو او زده‌کړو د حقونو فعاله فروزان امیري وايي، هغه وضعیت چې ښځې له زده‌کړو محرومې وي او د یوه کتاب د اخیستو مالي توان هم ونه‌لري، د اندېښنې وړ دی. هغې ویلي چې د ښځو ستونزې ورځ تر بلې پراخېږي او محدودو زده‌کړیزو او کاري فرصتونو ته د لاسرسي ترڅنګ د کتابونو اخیستل هم د ډېرو لپاره ستونزمن شوي دي.

د راپور له مخې، طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته نجونې له شپږم ټولګي پورته زده‌کړو او ښځې یې په ډېرو دولتي او نادولتي ادارو کې له کار کولو منع کړې دي. یونیسف ویلي چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې شاوخوا ۲،۶ میلیونه نجونې له شپږم ټولګي پورته زده‌کړو بې‌برخې شوې دي. د نړیوال بانک د ۲۰۲۵ کال د معلوماتو له مخې، د افغانستان د ۱۵ کلونو او تر هغه پورته عمر لرونکو ښځو یوازې ۵،۱ سلنه د کار ځواک برخه جوړوله. د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې هم ویلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ۷۸ سلنه افغانې ښځې له کار، مسلکي روزنې او لوړو زده‌کړو محرومې شوې دي.