پښتو ادب · شاعران
حاجي محمد نوزادي
د حاجي محمد نوزادي پېژندنه او شعري ټولګه. لاندې شعرونه د افغان اتلان له موجود کتابتون سره تړلي دي.
شعرونه
20 خپاره شوي شعرونه
بریتور اشنابشپړ شعر ولولئ
بریتور اشنا
حاجي محمد نوزادي
د خوب تعبیر به نن د چا وغواړم
له کوم یوسف له کوم ملا وغواړم
بیګاه می بیا څه عجیب خوب ولیده
ما پدی خوب کی ځلمیتوب ولیده
یو بریتور وو ، اشنا راغی راته
لکه مړه تن ته چی ساه راغی راته
ګویا له خوبه یی را پاڅولم
له بوډاتوبه یی را پاڅولم
ویل یی : پاڅه ! ځو یارانو لره
و بریتورو شاه ځلمیانو لره
پاڅه چټک ، ټول انتظار دی راته
په بی تابۍ سترګی په لاردی راته
ارږمۍ کښلو ته یی پری نښودم
سترګو موږلو ته یی پری نښودم
پوره له خوبه لا ویښ شوی نه وم
زه لا دی کار ته هم هیښ شوی نه وم
خو پر بریتو می هغه و پیژندی
په موسکیدو می هغه و پیژندی
له ځایه پاڅیدم موسکۍ شوم ورله
په محبت غاړه غړۍ شوم ورله
په خندا ولاړو بل محل لره موږ
د شاه ځلمو یوه محفل لره موږ
یو څه عجیبه ننداره وه هلته
د ځلمیتوب خوږه کیسه وه هلته
څوک په کالو څوک په کفن کی وه ناست
ټوله په مینه د وطن کی وه ناست
د چا یوه پښه د چا دواړی نه وی
د چا په خوله کی خو لا داړی نه وی
د چا لاسونه ، دچا سر پری شوی
څوک په چاړه ، څوک په تبر پری شوی
څوک په راکټ ، څوک په مرمۍ ویشتلی
څوک یی وو نیغ پر ککرۍ ویشتلی
څوک مخامخ ، څوک یی له شا ویشتلی
مار د لستوڼی بی پروا ویشتلی
چا بوره مور او چا یتیم ماشومان
ټوله پری ایښی او تیر شوی له ځان
زه او اشنا می دی ټولۍ ته راغلو
د بریتورو کورنۍ ته راغلو
ټوله خوشاله په خندا شوه راته
تر بریتو لاندی په موسکا شوه راته
پر مخ یی مچ کړم غیږ کی یی ونیولم
په ډیره مینه یی ټینګ ټینګ کښیکښلم
لا هغه مینه ، هغه شور ورسره
لکه پخوا ، یو څه لا نور ورسره
ها د ځوانۍ تیری کیسی یادی شوی
لکه خوږی هسی ترخی یادی شوی
که پر خوږو موږ خندیدلو سره
خو پر ترخو به ژړیدلو سره
ورانی ویجاړی مو را وسپړلی
د هری غاړی مو را وسپړلی
بیا مو کښتۍ په ډوبیدو ولیده
وطن مو ټول په اوښکو سرو ولیده
چا ویل راشی چی تکل مو کړو خپل
ګوندی پوره پاته منزل مو کړو خپل
چا ویل پاڅی چی بیا ملا و تړو
توپک ، مرمۍ ، کتار مو بیا وتړو
هرڅه به پریږدو چی د تورو وار دی
یو ځلی بیا د بریتورو وار دی
ما ویل نه ، دا ځل به چل نوی کړو
په بله لاره به منزل نوی کړو
اول به وکړو اتفاق خپلو کی
له منځه وباسو نفاق خپلو کی
نوو حالاتو ته به پام واړوو
په هر قدم هر یوه ګام واړوو
اوس حالات نور دی نوښتونه غواړی
نوی تکل، نوی خیالونه غواړی
د احساساتو مو مزه ولیده
لویه غمیزه مو اوږده ولیده
توپک به پریږدو، دقلم سره ځو
په پرګنو کی د عالم سره ځو
ټوله به پوه کړو د وطن په مینه
د لوست د زده کړی علم او فن په مینه
څو چی تیاره د جهالت خپره وی
د توپک مینه په غفلت خپره وی
زموږ په ژبه به څوک نه پوهیږی
اور دنفرت کی به دوی تل کړیږی
بوی د باروتو کی ویده پراته دی
ټوله ناپوه ، ځوان او زاړه پراته دی
چا می پدی وړاندیز چک چکی کول
چا بیا کاته راته په کرکی کول
ځینو هوښیار، ځینو ډارن ګڼلم
چا لا خرڅ شوی پر دښمن ګڼلم
هر یو بر بیلو دروازو ووتو
څوک پر لکړه څوک پرپښو ووتو
دا می یاران وه چی پری ګران ومه زه
چی په خاطر یی تیر له ځان ومه زهm
یوچا ددی خوب تعبیر داسی راکړ
د وینو اوښکو تفسیر داسی راکړ :
ها ږیرور چی ټول ویده دی اخر
دا بریتور هم پښتانه دی اخر
دوی هم پر خاوره د افغان پیدا دی
نه پر مریخ نه پر اسمان پیدا دی
پښتون ناپوه دی ، پدی نپوهیږی
چی چارچاپیره خوا یی څه تیریږی
پر دی خبره یی وفاق کړی دی
چی اتفاق یی پر نفاق کړی دی
د پیشلمی زنګ کړم له خوبه راویښ
د ځلمیتوب له لیونتوبه را ویښ
د نوزادی سره می زړه ژړله
دواړو پرحال د پښتانه ژړله
ډنمارک ـ ۱۱ / ۸ / ۲۰۱۲
شعربشپړ شعر ولولئ
شعر
حاجي محمد نوزادي
زړه می هسی راته وایی :
چی را پاڅم ،
ورشم ،
و خیژم و غره ته ،
بیا ور ږغ کړم لر او بره ته .
لوړ اواز باندی ناری کړم ،
په لړزه کلی کوڅی کړم .
ټوله پاڅوم له خوبه ،
او را ویښی پښتنی کړم .
ورته ووایم :
بیبیانو !
پوره نه شوه له ځلمیانو .
راشی !
وتړی ملاګانی ،
که پخی یاست که پیغلانی .
حالات دا درڅخه غواړی :
پر ځلمو مو تو کړی ناړی .
ژر سی !
و ژغوری کښتۍ مو .
کنه ځی پر ډوبیدو ده ،
د خوب وړو پښتنو ده .
ګوندی غره نه می اواز خپل ،
تر غوږو راشی انداز خپل .
چی پری پوه شم علت څه دی ؟
په مقصد می نه پوهیږی ،
که پښتون په خوب ویده دی .
یا را ویښ بی کړم له خوبه ،
یا به ځم تر لیونتوبه .
یا سر جنګوم له غره نه ،
یا یم تیر له پښتانه نه .
لکه مړې بی پروا دی ،
په پردی خیال و هوا دی .
پر پوړنی یی د مور نن ،
معاملی دی په هر لور نن .
کله نور خیالونه راشی ،
چی ځان واچوم له پاڼه ،
پدا شان تیر شم له ځانه .
ګوندی قبر می زیارت شی ،
شهیدان می ګوندی ستایی .
زړه می هسی راته وایی .
زړه می هسی راته وایی .
ډنمارک ـ ۱۶ / ۶ / ۲۰۱۳
کاڼه پښتانهبشپړ شعر ولولئ
کاڼه پښتانه
حاجي محمد نوزادي
څنګه به ویښ کړمه ویده پښتانه
په روغو سترګو دا ړانده پښتانه
لکه چی غم لره پیدا له موره
په لر او بر خواره واره پښتانه
دا غوږ کی چا ورته موږی منډلی
اواز می نه اوری کاڼه پښتانه
څومره پخپلو لاسو ځان سپکوی
ها چی په خټه وه درانه پښتانه
چی یی دخیال لونګۍ کږه ګرځول
اوس ګرځی ځوړنده شمله پښتانه
څوک یی په بم څوک په راکټو وژنی
خپل او پردی دلاسه مړه پښتانه
خدایه د ژوند فرصت می دومره راکړی
چی شمله ور ووینم زه پښتانه
ها بریتورو کډی چیرته وکړی ؟
چی نوزادی پری نازیده پښتانه
ډنمارک ـ ۳۰ / ۴ / ۲۰۱۳
تـوبـهبشپړ شعر ولولئ
تـوبـه
حاجي محمد نوزادي
لاس د ازل می نوم پر جام لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
کله د تاک لور چی بربنډه راشی
خیال د غزل راته په منډه راشی
نیغ و پالنګ له می تر څنډه راشی
ستورو سترګګ راته پر بام لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
خماره مه راځه فرصت می نشته
ستا دلـلو لـلو قدرت می نشــته
ها دځوانۍ صبر و طاقت می نشته
ښکاری چی دغه یی انجام لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
نوره خو ده د ګودر غاړه بنده
بـیله تـوبـو ده هره چـاره بـنده
د یار کوڅی په خوا شوه لاره بنده
پر سرلوحه یی راته « پام ! » لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
زه اوس په سترګو کی توبه ګرځوم
ستا دکوڅی دلوری پښه ګرځوم
که هر څو خاوری یی رانجه ګرځوم
ما دغه هوډ دی ګام په ګام لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
ګوره چی هوډ د پښتانه پاته شوم
لکه په خوله هسی په زړه پاته شوم
قطره د اوښکو پر باڼه پاته شوم
څیری ګریوان می دا الهام لیکلی
ځکه خیام راته سلام لــــــیکلی
نن وچو شونډو ته موسکا شه ، راشه
لکـه تـوبه د نصوحا شه ، راشه
د نوزادی سره پخلا شه ، راشه
د ځوانۍ یاد یی ستا انعام لیکلی
ځکه سلام راته خیام لــــــیکلی
ډنمارک ـ ۲۳ / ۴ / ۲۰۱۳
جنتبشپړ شعر ولولئ
جنت
حاجي محمد نوزادي
زه د حورو په مذهب یم ، هر هر څه کی جنت وینم
هم په سترګو جنت وینم ، هم په زړه کی جنت وینم
چی د یار پر کوڅه ورشم ، که په هوښ یم که بیهوښه
د خمار پر وزر ناڅم ، په نشه کی جنت وینم
د اشنا د خیال په غیږ کی ، هره خوا جنت جنت دی
د محراب پشان زه هسی ، میکده کی جنت وینم
دشهید مزار پر شمع ، د جنت وږمی خپری دی
هم لوګۍ د جنت بوی کړی ، هم لمبه کی جنت وینم
د دوږخ مثال پر ځمکه ، د بدرنګ محتسب مخ دی
د ساقی د کور چاپیره ، دروازه کی جنت وینم
د شرابو په مستۍ کی ، چی می لپی کړمه پورته
هم ښیښه په جنت ډکه ، هم پیاله کی جنت وینم
ستا دمخ پرسپینه ورځ چی ، توری زلفی ماښام خپورکړی
هم په ورځ جنت ښکاره شی ، هم په شپه کی جنت وینم
نوزادی ! له هغه وخته ، چی ریا نه لاس په سر شوم
په کعبه کی جنت وینم ، بتخانه کی جنت وینم
ډنمارک ـ ۲۸ / ۳ / ۲۰۱۳
راز او نیازبشپړ شعر ولولئ
راز او نیاز
حاجي محمد نوزادي
دقسمتونو ربه ،
د ازلو کاتبه !
چی تا سوګند اخیستی ،
ډیر دی څرګند اخیستی .
یو دی قسم اخیستی ،
تا په قلم اخیستی .
راته په هغه قلم ،
یواربیا وخوره قسم .
دتندی توری کرښی ،
می نور زغملای نشم .
هیڅوک می نشته دلته ،
چاته ژړلای نشم .
پر دغو تورو کرښو ،
په تقدس د قلم ،
یواری بیا له سره ،
راته وطن ولیکه .
سپیرو ډاګو کی هلته ،
راته مدفن ولیکه .
یا غیرت راکړه ربه !
چی سر له غره ووهم .
یا خو فرهاد غوندی شم ،
پر سر تیشه ووهم .
ډنمارک ـ جون ۲۰۱۱ کال
کوتریبشپړ شعر ولولئ
کوتری
حاجي محمد نوزادي
پرون می ولید د کوترو یو سیل
ټولی یو صف کی ،
منظم الوتی .
هره شیبه پورته کیدی ، جګیدی .
لکه چی دی کی وو پټ شوی یو راز
تا به وی کاندی کهکشان ته پرواز
چی تری نه راوړی یو د مینی پیغام ،
شی چی موسکا ته الهام .
خو ، ناببره
دخاورو دوړو توپان
فضاکړه خړه پړ
لاندی پر ځمکه ورته پام دښکاری .
ده یو په بلی پسی . . . .
ګوته کړه کش پر ماشه .
چی څه کارتوس ورسره ،
ټوله یی فیر کړل
د کوترو په لور .
کوتری ټولی یی خوری وری کړی .
ځینی یی باد او دوړو یوړی چیرته
پرنامعلومو خواوو .
څوک وزر ماتی پورته کښته کیدی ،
څینی پرزمکه باندی مړی پریوتی .
ښکاری را ټولی کړلی ،
په شا یی واړولی .
لار کښی پری پیښ شو لیوه ،
له لوږی ډیر تپیده .
ټوپک خالی اوږه کی ،
پښیمانی څه فایده کړی .
دا پسله څو ګړیه
شوه نتیجه زړګیه :
ښډل ښکاری
سپینو کوترو څنګ ته ،
د لیوه ګیډه کی لاسونه مښوول .
مسکو ـ ډیسمبر ۱۹۹۸
دځوانۍ یادبشپړ شعر ولولئ
دځوانۍ یاد
حاجي محمد نوزادي
په ژړا می خپلولی ، په خندا را څخه ولاړی
زما دتیری ځوانۍ یاده بی پروا را څخه ولاړی
دتیارو پر اوږو راغلی او په سترګو لیده نشوی
لکه پرخه پرګلپاڼی ، په رڼا راڅخه ولاړی
ها ګلبوټی لاندی شپه مو څومره لنډه شوله تیره
زما کیسه لا ختمه نه وه ، شوی بریښنا راڅخه ولاړی
یو څپه غوندی ښکاره شوی ، ما کړه غیږه درته خلاصه
څو می سترګی رغړولی ، ته په غلا راڅخه ولاړی
ماوی بیا به خواته راشی ، بیابه لاس ترغاړی ګرځو
زه مجنون غوندی کړیږم ، ته لیلا راڅخه ولاړی
رایادیږی چی ځلمۍ وم ، مچولی می دی شونډی
ته به سره لکه سکروټه په ځلا را څخه ولاړی
اوس هم هغه نوزادی یم خو دزړه دردونو زوړ کړم
ته هم هغه ښکلی مینه ، پرامسا راڅخه ولاړی
ډنمارک ـ ۴/۱/ ۲۰۱۱
دملغلرو اميل ته ډالۍبشپړ شعر ولولئ
دملغلرو اميل ته ډالۍ
حاجي محمد نوزادي
د حاجي محمد نوزادي لخوا دملغلرو اميل ته ډالۍ :
دابدمسته پيغامونه ،
دپسرلې وږمو راوړي ٠
دګلانو په نڅا کي ،
د وريځو
په ژړا کي ،
دژوندون په هره ساه کي ٠
دايوه نغمه جاري ده
بدمستې د پسرلې ده
څوک په عذر په زارۍ کي ،
څوک سترګک ، څوک په شپيلۍ کي
دجانان غوږو کي وايي :
نن پسرلۍ سبا خزان دی ،
داوصال ، هغه هجران دی ٠
دنمارک - ٢٠٠٨ کال د اپريل ٧
تروږمۍبشپړ شعر ولولئ
تروږمۍ
حاجي محمد نوزادي
ځما د مينی خدايه،
ځما د ارزو خالقه !
د عالمونو ربه،
داسمانو خاونده !
هلته روښان لمرونه،
دڅوارلسمو سپوږمۍ٠
ها دوصال خوشحالی٠
د نعمتو فرشتې ٠
دادی ساتلی چاته ؟
موږ
دتروږمۍ ماښام کی٠
په وچو شونډو،
په لندو سترګو سره،
دفراق شپی تيروو٠٠٠٠٠٠٠٠
مسکو ٠ ديسمبر ٠
١٩٩٨