پښتو ادب · شاعران
سيد جيلاني جلان
د سيد جيلاني جلان پېژندنه او شعري ټولګه. لاندې شعرونه د افغان اتلان له موجود کتابتون سره تړلي دي.
د شاعر پېژندنه او ادبي اثار
ښاغلې سیدجیلاني جلان
د لویې پکتیا فرهنګي څېره سیدجیلاني جلان د ښاغلي منګل زوی دی، چې د پکتیا ولایت د اریوب ځاځیو په خیرمېنې کلي کې په ۱۳۶۲کال د ګلاخېلو په ټبر کې زېږېدلی دی. تر ۱۲ ټولګي زدکړې یې په پښتونخوا کې کړې دي، لوړې زدکړې یې د لیسانس تر کچې د کابل د ښوونې او روزنې پوهنتون د پښتو ادبیاتو په برخه کې کړې او په کابل کې یې له دنیا خصوصي پوهنتون څخه د ادارې او تجارت په برخه کې ماسټري کړې .
جلان ډیر وخت کیږي چې شاعري او لیکوالي کوي؛ په ۱۳۷۸کال کې يې د پکتیا ولایت د اریوب ځاځیو په ولسوالۍ کې د ځاځي بابا ادبي ټولنې بنسټ کیښوده، چې تر اوسه نوموړې ټولنې سلګونه شاعران او لیکوال روزلي دي او ګڼ شمېر کتابونه او مجلې یې خپرې او سلګونه فرهنګي او ټولنیزې غونډې یې جوړې کړې دي.
دجلان چاپ او ناچاپ اثار لري.
۱: دګلپاڼو اتڼ: په ۱۳۸۶کال چاپ او د ډيرو میناوالو په غوښتنه په ۱۳۸۷کال ددوهم ځل لپاره چاپ شو .
۲: دهېندارو دره: کابو ۲۵۰ صفحې لري په ۲۰۰۰ټوکو کې په ۱۳۹۰ کال کې له چاپ راووته . چې د ادب د میناوالو لخوا یې تود هر کلی وشو.
۳: غمي غمي سیندونه : اوس اوس یې دریمه شعري ټولګه (غمي غمي سیندونه) تازه له چاپه راوتې ده، چې کابو ۲۰۰ غزلونه او ۳۰ نظمونه لري
۴ : پنځلسي : (ناچاپه منظومه ) پنځلسی دلوې پکتیا خلکو یو پخوانی او ځانګړی دود دی؛ دغه دود په پنځلسي نومې شعر کې راخیستل شوی او منظومه شوی.
۵: پنځمه شعري ټولګه : ناچاپه
۶: دلنډو کیسه یوه ټولګه : ناچاپه
۷: د ژوند خاطري (نثر) کتاب: ناچاپ
۸: ټولنیزې انتقادي لیکنې کتاب: ناچاپ
۹: دافغانستان د مخابراتي سکتور په اړه د ماسټرۍ تیزیس یانې څیړنیز اثار: ناچاپ
شعرونه
46 خپاره شوي شعرونه
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
سيد جيلاني جلان
د ګلو بدرګه چې ګام په ګام ورسره ځي
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
سيد جيلاني جلان
د ښكاري نظر د تورو غشو ښكاريو
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
سيد جيلاني جلان
ستا د مخ جلوې كه پېغلتوب ته رسېدلي دي
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
سيد جيلاني جلان
د ښتې دغاټولو يې روانې دمخ رنګ پسې
غزلبشپړ شعر ولولئ
غزل
سيد جيلاني جلان
په تورو څڼو مست سپرلى څومره عجب غږېږي
د سيد جــــيلاني جـــلان دوه تازه شــــعرونهبشپړ شعر ولولئ
د سيد جــــيلاني جـــلان دوه تازه شــــعرونه
سيد جيلاني جلان
په سپین لباس کې سپینه ځلیده روانه وه
ته وا رڼو اوبو کې اینه روانه وه
هر څه که مې د ستړي زړه غږونه پسې وکړل
خو نه یې اوریدل نه اودریده روانه وه
شرنګا یې له قدم قدم درګرده پاشیده
دنګ غاړې بې پروا لکه غرڅه روانه وه
سحر یې راته وې چې په ژړا ژړا دې مړه کړم
په خوب کې دې جلانه ! جنازه روانه وه
غزل
چې ستا پر شونډو تماشه مې د غزل کومه
د ګلابونو دریابونو کې مزل کومه
شوخي د مینې معیار مینه کې مزه کوینه
خوابدي کیږمه چې کله زورول کومه
جوهري یاره تا کړو جوړ رانه مرغه دجوهر
اوس به درو د اینو کې الوتل کومه
نور ښه سړی یم خو چې ښکلي مې پنجو ته راشي
بس بې اختیاره شم بې واره ښکلول کومه
ته چې په مینه راته ووایې جلانه ګله!
هغه مهال لکه اوبو کې غمی ځل کومه
سیدجیلاني جلان
غزل :: سيدجيلاني جلانبشپړ شعر ولولئ
غزل :: سيدجيلاني جلان
سيد جيلاني جلان
غزل
د یخي شپي د خواږه خوب غوندې جانانه
وخ در ځار د مينتوب غوندې جانانه
چا ڼوي مې خيال په تاپسې توركاڼي
د شړي د ساده توب غوندې جانانه
دا لمبه لمبه زړګی دې را نه وړی
د اوبو د مهينتوب غوندي جانانه
عقلونو فلسفي در نه قربان شه
د ځوانۍ د ليونتوب غوندې جانانه
جلان مرمه پسرلي ته مي زړه کېږي
غيږه را كړه د آريوب غوندې جانانه
سيدجيلاني جلان
د کينې غباربشپړ شعر ولولئ
د کينې غبار
سيد جيلاني جلان
د کينې غبار
ځم چې جوړه يې کړم بيا د زړه هينداره
رانه ماته د يو چا د زړه هينداره
کوم تصوير پکې د يار تبه اخيستې؟
نن مې بيا ده په درزا د زړه هينداره
که دې شپې رڼا کوې راسره مل شه
اوس مې ښه کاندې رڼا د زړه هينداره
دا سړى منم ډير ښکلى له څيرې نه
خو يې ډکه له ر يا د زړه هينداره
د لفظونو پس منظرمې لوند په اوښکو
ما مينځلې په ژړا د زړه هينداره
د کينې غبار رالوتى دې جلانه!
ترينه وساته صفا د زړه هينداره
سيد جيلاني جلان
پاڼه كې پاڼه : سيد جيلاني جلانبشپړ شعر ولولئ
پاڼه كې پاڼه : سيد جيلاني جلان
سيد جيلاني جلان
پاڼه كې باڼه
هغه دې ياد دي ګرانې؟
چې جوړه ناست وو
او جوړه خفه وو
په نه خبره او په نه خفه وو
د دواړو غټې غټې سترګې ډكيدې په اوښكو
لكه څلور غمي د لمر څړيكې ته
ورو ورو په اوښكو رپيدې او ځليدې په اوښكو
ما مې ناڅاپه لاس تر سترګو يوړو
او يو باڼه مې له باڼو
زما په لاس كې په كتاب پريوته
خوتا
تا زر راوخيسته
پخپلو ګلابي ګوتو دې
د خاطرو له كتابچې نه
كر كر سپينه پاڼه وشلوله
د پاڼې منځ كې دې باڼه كيښوده
پاڼه دې ټوله كړه په زړه پورې دې ونيوله
لكه د ګلو څپه
د خپل وجود په وږميز قدم روانه شولې
سيدجيلاني جلان
پاڼه كې باڼه
هغه دې ياد دي ګرانې؟
چې جوړه ناست وو
او جوړه خفه وو
په نه خبره او په نه خفه وو
د دواړو غټې غټې سترګې ډكيدې په اوښكو
لكه څلور غمي د لمر څړيكې ته
ورو ورو په اوښكو رپيدې او ځليدې په اوښكو
ما مې ناڅاپه لاس تر سترګو يوړو
او يو باڼه مې له باڼو
زما په لاس كې په كتاب پريوته
خوتا
تا زر راوخيسته
پخپلو ګلابي ګوتو دې
د خاطرو له كتابچې نه
كر كر سپينه پاڼه وشلوله
د پاڼې منځ كې دې باڼه كيښوده
پاڼه دې ټوله كړه په زړه پورې دې ونيوله
لكه د ګلو څپه
د خپل وجود په وږميز قدم روانه شولې
سيدجيلاني جلان
د ښار هينداره : سيد جيلاني جلانبشپړ شعر ولولئ
د ښار هينداره : سيد جيلاني جلان
سيد جيلاني جلان
د ښار هېنداره
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
د شپې تصویر په لمبو زیړ د ورځې سور په وینو
او د ښار ځمکه توره سوې کنډوله کنډوله
پکې غبار د ویرې ،وهم او وحشت تاویږي
د ښار وګړي ته وا مړي له قبرو راوتي
الوتی رنګ، سپیره مخونه
او د ډار تبه د هرچا په وجود ښخه ده
ته وا چې خدای پرې خوره کړې د قیامت ورځه ده
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
هلته دښار په یوه لوی واټ کې تصویر د یوې چاودنې ښکاري
د واټ په ګردو دیوالونو ښخې
ددغه ښار د انسانانو غوښې
دنرینوو، ښځینوو دمعصومو ماشومانو غوښې
هر خوا چې مخ اړوې
درد، ویر او سلګۍ وریږي
دښار محیط باندې
د سره قتل ږلۍ وریږي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
کله نه کله پکې یو نیم تت تصویرد ژوندانه د ښکلاګانو راشي
خو هغه دومره تت وي
چې ان د زړه په سترګو هم نه ښکاري
لکه د یوې شیبې خوب راشي په شیبه کې لاړ شي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
خو یو مغرور تصویر، شانداره تصویر
ددې هېندارې پر مخ ډیر د هغه چا راځي چې
دانسانانو د سرونو په غونډۍ ولاړ دی
اوس یې هم توره لاس کې سره نیولې
د خپل وحشت دخپل بدرنګ هوس په زور
ددغه ښار دانسانانو وینه
لکه روا شراب په سر اړوي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
ټول تصویرونه د غمیزو، بدمرغیو ددردنو پکې
ټول تصویرونه یو پیغام ورکوي
د ناهیلۍ په ایرو خړ پیغام د ښار لپاره
سیدجیلاني جلان
------------
د ښار هېنداره
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
د شپې تصویر په لمبو زیړ د ورځې سور په وینو
او د ښار ځمکه توره سوې کنډوله کنډوله
پکې غبار د ویرې ،وهم او وحشت تاویږي
د ښار وګړي ته وا مړي له قبرو راوتي
الوتی رنګ، سپیره مخونه
او د ډار تبه د هرچا په وجود ښخه ده
ته وا چې خدای پرې خوره کړې د قیامت ورځه ده
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
هلته دښار په یوه لوی واټ کې تصویر د یوې چاودنې ښکاري
د واټ په ګردو دیوالونو ښخې
ددغه ښار د انسانانو غوښې
دنرینوو، ښځینوو دمعصومو ماشومانو غوښې
هر خوا چې مخ اړوې
درد، ویر او سلګۍ وریږي
دښار محیط باندې
د سره قتل ږلۍ وریږي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
کله نه کله پکې یو نیم تت تصویرد ژوندانه د ښکلاګانو راشي
خو هغه دومره تت وي
چې ان د زړه په سترګو هم نه ښکاري
لکه د یوې شیبې خوب راشي په شیبه کې لاړ شي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
خو یو مغرور تصویر، شانداره تصویر
ددې هېندارې پر مخ ډیر د هغه چا راځي چې
دانسانانو د سرونو په غونډۍ ولاړ دی
اوس یې هم توره لاس کې سره نیولې
د خپل وحشت دخپل بدرنګ هوس په زور
ددغه ښار دانسانانو وینه
لکه روا شراب په سر اړوي
د ښار هېنداره کې اوړي تصویرونه عجیبه عجیبه
ټول تصویرونه د غمیزو، بدمرغیو ددردنو پکې
ټول تصویرونه یو پیغام ورکوي
د ناهیلۍ په ایرو خړ پیغام د ښار لپاره
سیدجیلاني جلان
------------