د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
کورپاڼه خبرونه

افغانستان په ملګرو ملتونو کې د غړیتوب ۸۰مه کلیزه؛ د استازولۍ لانجه لا هم نه ده هواره

افغان اتلان · پښتو
افغانستان په ملګرو ملتونو کې د غړیتوب ۸۰مه کلیزه؛ د استازولۍ لانجه لا هم نه ده هواره

افغانستان نن، پنجشنبه د ۲۰۲۶ کال د نومبر په ۱۹مه، په ملګرو ملتونو کې د خپل رسمي غړیتوب ۸۰مه کلیزه لمانځي. دغه هېواد د ۱۹۴۶ کال د نومبر په ۱۹مه، د ملګرو ملتونو له جوړېدو شاوخوا یو کال وروسته، د دې نړیوال سازمان غړیتوب ترلاسه کړ.

د ملګرو ملتونو په رسمي اسنادو کې د افغانستان د غړیتوب نېټه همدا ورځ ثبت شوې او د الحاق سند د لاسلیک کوونکي په توګه د عبدالحسین عزیز نوم یاد شوی دی. محمدکبیر لودین بیا د افغانستان له لومړنیو استازو څخه بلل کېږي چې د دغه سازمان په لومړیو کلونو کې یې خپل باورلیک سپارلی و.

افغانستان په تېرو اتو لسیزو کې، د شاهي نظام له پای، د شوروي اتحاد له یرغل، کورنیو جګړو، د اسلامي امارت له دوو دورو واکمنۍ او د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د جمهوري نظام تر سقوط پورې، په ملګرو ملتونو کې خپل غړیتوب ساتلی دی. افغان ډیپلوماټانو په دې موده کې د سولې، امنیت، پراختیا او بشري حقونو په اړه په نړیوالو بحثونو کې ګډون کړی دی.

عبدالرحمن پژواک د افغانستان له نوموتو ډیپلوماټانو څخه و چې له ۱۹۵۸ تر ۱۹۷۹ کال پورې یې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازیتوب کاوه. نوموړی په ۱۹۶۶ کال کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د ۲۱مې غونډې د رئیس په توګه هم وټاکل شو. عادله راز په ۲۰۱۹ کال کې په نیویارک کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه دایمي استازې شوه، او ثریا دلیل له ۲۰۱۵ تر ۲۰۱۹ کال پورې په ژنیو کې د افغانستان دایمي استازې وه.

له سیاسي بدلونونو وروسته د افغانستان د استازولۍ موضوع نوې مرحلې ته داخله شوه. د پخواني حکومت د وخت دایمي استازي غلام‌محمد اسحاقزي د جمهوري نظام له سقوط وروسته هم د لنډې مودې لپاره په دنده پاتې شو، او نصیراحمد فایق د ۲۰۲۱ کال په ډسمبر کې په نیویارک کې د افغانستان د استازولۍ سرپرستي واخیسته. په ژنیو کې نصیراحمد اندیشه د افغانستان په استازیتوب خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړی دی.

اسلامي امارت څو ځله غوښتنه کړې چې د افغانستان څوکۍ دې د دغه حکومت استازي ته وسپارل شي؛ خو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د باورلیکونو کمېټې تر اوسه د سیالو باورلیکونو په اړه وروستۍ پرېکړه نه ده کړې. له همدې امله، د پخواني حکومت له خوا معرفي شوي استازي لا هم د افغانستان د استازولۍ په ځای کې پاتې دي.

د افغانستان د ملګرو ملتونو د غړیتوب کلنۍ ونډې د نه ورکړې له امله په ۲۰۲۴ کال کې په عمومي اسامبلۍ کې د دغه هېواد د رایې حق وځنډول شو. د افغانستان اوسنۍ استازولي د اسلامي امارت مالي سرچینو ته لاسرسی نه لري، او د غړیتوب د پاتې پورونو د تصفیې موضوع لا هم نه ده حل شوې. په همدې حال کې ملګري ملتونه او اړوندې ادارې یې په افغانستان کې د بشري مرستو، روغتیا، زده‌کړو، پراختیا، بشري حقونو او د نړیوالو مرستو د همغږۍ په برخو کې فعالیت کوي. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی پلاوي یا یوناما ماموریت په ۲۰۰۲ کال کې جوړ شوی او لا هم د سیاسي تعامل، د بشري حقونو د وضعیت د څار او له نړیوالو شریکانو سره د همغږۍ چارې پر مخ وړي.