د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
کورپاڼه خبرونه

په خیبر پښتونخوا کې د والي واکمني؛ د امنیت او سیاسي موخو پر سر اختلاف

افغان اتلان · پښتو
تازه خبرونه — Afghan Atalan

د پاکستان په خیبر پښتونخوا کې د بېړني حالت او والي واکمنۍ له اعلان وروسته د ایالت اجرائیوي او قانون جوړونې چارې د مرکزي حکومت تر واک لاندې راغلې دي. دا پرېکړه هغه مهال وشوه چې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د پخواني لومړي وزیر عمران خان د خوشې کېدو لپاره له دغه ایالته اسلام‌اباد ته د اوږده لاریون هڅه کوله.

د مرکزي حکومت له پرېکړې سره د خیبر پښتونخوا د والي له لارې د ایالت اداره فدرالي چارواکو ته سپارل شوې او د قانون جوړونې واکونه هم مرکز ته لېږدول شوي دي. د تحریک انصاف هغه ایالتي حکومت، چې سرچینه یې د تېرو ۱۳ کلونو راهیسې په دې سیمه کې واکمن بولي، اوس په عملي توګه له اجرائیوي واکه لرې شوی دی.

مرکزي حکومت وايي، په خیبر پښتونخوا کې د ترهګرۍ زیاتوالي او د ایالتي ادارې د کمزوري غبرګون له امله دې اقدام ته اړ شو. د دفاع وزیر خواجه اصف ادعا کړې چې ایالتي حکومت د وسله‌والو پر وړاندې کافي عملیات نه کول، له فدرالي حکومت او پوځ سره یې لازمې همکارۍ نه لرلې او له هغو امنیتي سرتېرو سره یې هم کافي خواخوږي نه ښودله چې په بریدونو کې وژل شوي دي.

د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ ادعا کوي چې د ترهګرۍ ضد اقداماتو لپاره خیبر پښتونخوا ته د ملي مالي کمېسیون له لارې ۸۰۰ میلیارده پاکستانۍ روپۍ ورکړل شوې وې، خو د دغو پیسو د اغېزمن لګښت شواهد نه دي لیدل شوي. نوموړي پوښتنه کړې چې ایا د ترهګرۍ ضد ادارو ظرفیت لوړ شوی، د خوندي ښار پروژې بشپړې شوې او پولیسو ته عصري تجهیزات ورکړل شوي دي؛ د ده په وینا، په دغو برخو کې لازم کار نه دی شوی.

تحریک انصاف دا تورونه ردوي او د والي واکمني سیاسي اقدام ګڼي. د ګوند مشر برېسټر ګوهر علي خان ویلي چې د دوی ګوند تل د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې ملاتړ کړی، په داسې حال کې چې سلمان اکرم راجا وايي، پولیسو او د ترهګرۍ ضد څانګې ته سرچینې برابرې شوې وې. د ګوند په وینا، د دې پرېکړې موخه د امنیت ښه کول نه، بلکې په ایالت کې د تحریک انصاف د حکومت له منځه وړل دي.

د خیبر پښتونخوا د کورنیو او قبایلي چارو پخوانی سکرتر سید اختر علي شاه وايي، د وسله‌والۍ پر وړاندې یوازې پوځي عملیات بسنه نه کوي او د پوځ، پولیسو، سیاسي استازو او دولتي ادارو ګډه تګلاره ضروري ده. هغه وايي، د پوځ د معلوماتو له مخې په تېرو دوو کلونو کې له درې زرو ډېر استخباراتي عملیات شوي، خو اصلي اختلاف د ایالتي او مرکزي حکومتونو د سیاسي دریځونو ترمنځ و.

خبریال مشتاق یوسفزي بیا باور لري چې د خیبر پښتونخوا امنیتي ستونزه یوازې پر ایالتي حکومت نه شي اچول کېدای، ځکه پولیس، کورنۍ چارې او فدرالي ادارې ټول پکې ونډه لري. هغه وايي، که وسله‌وال له افغانستانه پاکستان ته اوړي، لکه څنګه چې امنیتي ادارې ادعا کوي، نو مسوولیت یې یوازې د یوه ایالت نه، بلکې د ټول پاکستان د دولت دی. نوموړي د بلوچستان بېلګه هم یاده کړې او ویلي یې دي چې په ۲۰۱۳ کال کې د والي واکمنۍ هلته امنیتي ستونزې پای ته نه دي رسولې.