افغانستان · جغرافیه او فرهنګ
بدخشان
د انځور سرچینه او جواز
Afghanistan Matters from Brunssum, Netherlands; photograph credited to John Scott Rafoss in source description · CC BY 2.0 · License · Wikimedia Commons
.jpg){kind=link}
Resized and converted to WebP. Cards may crop the display. Original composition retained in full image.
- مرکز
- فیضاباد
- سیمه
- شمال ختیځ
- د ولایت کوډ
- AF-BDS
بدخشان د افغانستان یو ولایت دی. د دې ولایت مرکز فیضاباد دی.
د پامیر او هندوکش غرونه، د کوکچې درې او د واخان اوږد دهلېز د بدخشان بېلابېلې طبیعي څېرې دي.
ځمکه او اوبه
بدخشان د افغانستان په شمال ختیځ کې پروت دی. د کوکچې سیند او څانګې یې د غرونو ترمنځ کرنیزې درې خړوبوي؛ واخان بیا د پامیر لوړو سیمو ته غځېږي.
تاریخ او میراث
د بدخشان نوم له لرغوني سوداګریز تګ راتګ او قیمتي ډبرو سره تړلی دی. د کران او منجان د سرسنګ لاجورد د سیمې د تاریخي پېژندنې مهمه برخه ده.
ژوند او فرهنګ
په دې غرني ولایت کې دري، واخي او شغني په ګډون بېلابېلې ژبې ویل کېږي. د درو جلا جغرافیه د کورونو، جامو او شفاهي دودونو په تنوع کې څرګندېږي.
کرنه او اقتصاد
د اقتصاد وزارت په تاریخي پروفایل کې کرنه، مالداري او کانونه یاد شوي دي. په لوړو سیمو کې څړځایونه او په درو کې اوبه لرونکې ځمکې د کلیوالي معیشت بنسټ جوړوي.
د پېژندنې ځایونه
فیضاباد د ولایت مرکز دی. د واخان دهلېز، پامیر، د کوکچې حوزه او سرسنګ د ولایت د جغرافیې او میراث د پېژندنې مهم نومونه دي.
اقلیم او چاپېریال
په لوړو غرونو کې ژمي اوږده او ساړه وي؛ د ټیټو درو هوا ورسره توپیر لري. واوره، غرني څړځایونه او سیندونه یو له بل سره تړلی طبیعي نظام جوړوي.
ولسوالۍ او اداري واحدونه
د OCHA / HDX د ۲۰۲۶ کال v04 سرچینې له مخې، د مرکز په ګډون 29 دویمې کچې اداري واحدونه په دې ولایت کې ثبت دي. د سرچینې مرجع نېټه: 2026-06-23. د پښتو لیکدود ترڅنګ اصلي نوم، انګلیسي نوم او اداري کوډ هم ساتل شوی دی.
- فیضابادFayzabadAF1701سرچینه: فیض آباد
- ارګوArgoAF1702سرچینه: ارگو
- ارغنجخواهArghanchkhwahAF1703سرچینه: ارغنچخواه
- یفتلYaftalAF1704
- خاشKhashAF1705
- بهارکBaharakAF1706
- درایمDarayemAF1707
- کوهستانKohistanAF1708
- یاوانYawanAF1709
- جرمJormAF1710
- تشکانTeshkanAF1711
- شهداShuhadaAF1712
- شهر بزرګShahr-e-BuzorgAF1713سرچینه: شهر بزرگ
- راغستانRaghestanAF1714
- کشمKeshemAF1715
- وردوجWardujAF1716
- تګابTagabAF1717سرچینه: تگاب
- یمګانYamganAF1718سرچینه: یمگان
- شغنانShighnanAF1719
- خواهانKhwahanAF1720
- کوف آبKofabAF1721
- دروازDarwazAF1722
- اشکاشمEshkashemAF1723
- شکيShakaiAF1724سرچینه: شکی
- زیباکZebakAF1725
- کران او منجانKoran Wa MonjanAF1726سرچینه: کران ومنجان
- بر دروازDarwaz-e-BallaAF1727سرچینه: درواز بالا
- واخانWakhanAF1728
- پامیرPamirAF1729
OCHA Afghanistan / HDX — COD-AB v04 · CC BY 3.0 IGO. د لېست ډلبندي او پښتو لیکدود د دې پاڼې لپاره سمبال شوي دي.
سرچینې او د معلوماتو نېټه
- د اقتصاد وزارت — د ولایت اقتصادي او ټولنیز پروفایل (۲۰۱۹ خپرونه)
- PCGN — Afghanistan Toponymic Factfile، اداري نومونه (۲۰۲۳)
- OCHA / HDX — Afghanistan COD-AB v04، اداري لېست (۲۰۲۶)
د دې پېژندنې د کتنې نېټه: . تاریخي اقتصادي معلومات د سرچینو د خپرېدو له کلونو سره تړاو لري؛ دا پاڼه د اوسني نفوس، امنیت، لارې یا خدماتو د حالت اعلان نه دی.
د اصلي مقالې سرچینه
PCGN — Afghanistan Toponymic Factfile, مارچ 2023, administrative structure (pp. 4–5)د کتنې نېټه: