بارکوال مياخېل

 نظرونه

 

هر ښايسته انسان ته وايم،

 په نظر دي نه كړم

سترګې دي خوند راكوي

وايي: مننه

          ستا پخپله ښايسته سترګې دي

خوږې خبرې چي كوي

                   هغه څوك خوږ وبولم

راته خواږه وګوري

                   ووايي: پخپله خوږ يې

چاته چي ووايم ډېر سپين ښكارېږې

وايي زه نه يم سپين

                   زړګى دي سپين دى

***

خو يو انسان دى

                   چي ښايسته يې بولم

                                      خوږ يې بولم

                                                سپين يې بولم

راته د درد په ژبه ووايي

                   انسان نه يې ته

سترګې دي سپينې

                   خولۀ كې زهر

                             مخ دي توره تبۍ.

 

***

 

۲۴ جولاى ۲۰۱۱م كال

كوټه

رېنګه(۱)

 

سمه ده،

نور به دي وخت ولې نيسم

نور دي په زور ښايستې نه ږغوم

بخښنه غواړم،

نور سردردى درته نه جوړېږم

نور دي د فكر له خوږې دونياګۍ نه باسم،

                                                بخښنه غواړم

نور دي په دې خبرو نه ځوروم

چي ته له مينې ولې نه ږغېږې

د راز بوخڅه دي ولې نه را سپړې

ولې نه وايې چي

د زړه د تخت باچا دي څوك دى

سمه ده،

          نور به دي غوږونه نه خورم

نورې به نه كومه داسې لېونۍ پوښتنې

بخښنه غواړم،

          نور له ځانه ماشوم نه جوړوم

نور دي له خولې خبرې نه كاږم،

                                      بخښنه غواړم

نور دي د مينې ګستاخ نه جوړېږم،

                                      نه جوړېږم

زړه مي ماشوم دى،

درنه تل سپينې خبرې غواړي

ته غوسه مه كوه، پر سر كه يې لاس نه تېروې

بخښنه غواړم ښايستې

 ډېره بخښنه غواړم

دغه ماشوم ته دومره و خو وايه

راسره ګل نه شته، ماخۍ واخله

بخښنه غواړم،

                   ځم يو څوك به زما لاره ګوري

مينه هم نه لرم، سپلمۍ واخله

زړه به مي ښه و ژاړي

ښه و ژاړي

ښه و ژاړي

د وينو اوښكې به را وڅڅوي

بيا به په خوب لكه ماشوم ويده شي

بيا به دا رېنګه درته نه كوي،

                             بخښنه غواړم

چي د زړګي د تخت باچا دي څوك دى.

 

***

 

۲۴ جولاى ۲۰۱۱م كال

كوټه

 

(۱) د ماشوم هغه كلكه غوښتنه يا ضد چي نه ځنې اوړي.

د وژنې دود

 

ژوند مو را تېر شو

د وژلو، ښخولو او پاتا په دود كې

د چا مو هيلې او د چا مو ښادۍ و وژلې

د چا مو زاڼې د هوس ښكار كړې

د چا په زړۀ كې مو د مينې هوسۍ و وژلې

ورور مو هم و واژه

                   سپېره مو كړله مېنه د پلار

پلار هم د زوى له غمه كډه وكړه

د وطن مور هم سور پړونى پرې د وينو خپور كړ

بس ټول مو و وژل

 او ښخ مو كړل

                   پاتا يې اخلو

دوښمن راځي راسره ژاړي

                             او دوعا يې اخلو

دا د وژلو، ښخولو او پاتا په دود كې

ژوند خو مو ستړى وو

                   مرګ هم راته توبې و ايستې

موږ چي په يوه پسې

                   بيا بله

                             او بيا بله، بله

د خپل وطن د نازوليو جنازې و ايستې

***

ځئ چي دا ځل خو دغه دود واړوو

ځئ چي له كلي او له نرخه ووځو

نور له وژلو ښخولو د ژونديو تېر شو

په زړۀ كې كركه

                   په وطن كې مو تيارې و وژنو

تر خاورو لاندې يې كړو

                   لاس ورپسې پورته نه كړو

دا وحشي دود د علم پوهې په چاړې و وژنو.

 

***

 

۲۴ جولاى ۲۰۱۱م كال

كوټه

پټ پټ كوو مزل په زړونو تور راته ګوري
د مينې رمه پيايو كلى كور راته ګوري

دوې سترګې پرښتې يې مهربانې دي پر ما
چي هرې خوا ته ځم په هغه لور راته ګوري

چي خپل يې ګڼم وايي مي دوښمن ته هغه دا
نه نور ورته ګورم، نه دي نور راته ګوري

وحشت يې زما د زړه افغانستان سوځوي
يو څو ناولې سترګې لكه اور راته ګوري

له مينې به دي څنګه په ژوندوني اخلم لاس
وطنه! ستا بچى يمه پېغور راته ګوري

هنداره كې مي خپلې سترګې ولې خداى خبر؟
په پټه خولۀ ګويا لكه انځور راته ګوري

ته ګوره باركواله! مينې خپل كړم د هر چا
په سترګه هر سړى لكه د ورور راته ګوري

۲۵ مى ۲۰۱۰م كال

كوټه

 

درځئ چي مړ كړو اور له وطنه
زياتي جوړ نه كړو ګور له وطنه
نور را پرې نه ږدو پردي تورمخي
نور و نۀ باسو ورور له وطنه

***

ځئ را ستانه كړو وروڼه له جنګه
چي خپله خونه بيا نه كړي ړنګه
چيغه به وكړو او په اشر به
جوړه كړو مېنه، له مينې دنګه

***

راسره دوى كه تل دوښمني كړي
راسره وروڼه خپت(۱) په بدي كړي
موږ به تېره كړو د مينې توره
چي د دوى كركه وړ د مرګي كړي

***

چي خوشالۍ ته مو خلك اړ وي
تر دې به څومره د سزا وړ وي؟
نوم د خندا هم ورڅخه هېر دى
د تودو اوښكو يې تل باجړ(۲) وي

***

درځئ چي پرې كړو هغه لاسونه
چي راوړي كور ته زموږ اورونه
كندهار، كوټه، كابل به خاندي
نه پېښور كې به چوي بمونه

***

له امو واخلې، تر اباسينه
دوښمن اوبېږي زموږ په وينه
ناورين تر څو به زموږ مېلمه وي
مرو به تر كومه په داسې مړينه

***

ته كه هوس كړې په خپل لاهور كې
ما خو هم پرېږده ارام په كور كې
كه دي نيت كړى ضرور مي وژنې
ستا به هم سوځي كور په دې اور كې

 

 

                                                                                                                        باركوال مياخېل

(۱) خپت: اخته، ښكېل.  (۲) باجړ: ووړ باران، پسته اور.

 

بابا تا خو د ډيلي پر تخت ور نه کړه،

هغه لويه پښتونخوا د ننګ ټاټوبى،

هغه ستا د نازوليو بچو مېنه،

چي يې تاته درتۀ ياد په هندوستان کې،

تا ويل په مينه مينه پښتنو ته،

"د ډيلي تخت هېرومه چي را ياد کړم

زما د ښکلې پښتونخوا د غرو سرونه"،

خو اوس ستا بچي په زړه د پښتونخوا کې،

نه د خاورې د وطن په مينه مست دي،

نه په نوم د پښتونخوا باندې نازېږي،

راشه وګوره بابا هغه زامن دي

په پښتو او پښتنواله هم شرمېږي،

مېلمنه په هر کاله کې بدمرغي ده،

را اخيستې هر يوۀ توره او سپر دى،

له تربور سره يې کلکه دوښمني ده،

سکه ورور د سکه ورور وينو ته تږى،

خويندې، ميندې، ماشومان په بمو وژني،

د کاکا کورګي ته اچوي اورونه،

سرې لمبې دي سرې لوخړې هرې خواته،

بابا تا چي باله کور د امن سولې،

اوس هيڅوک نه راځي هغې پښتونخوا ته.

 ^^^

                                                                باركوال مياخېل

(د ارواښاد عبدالله خيال د شعر پر مځكه)

 

پښتون وطن يمه نړېږم بيا ارمان ونه کړې
راشه په سرۀ اور کې سوځېږم بيا ارمان ونه کړې
زه د ميرويس د سر شمله يم، د ابدال توره يم
په پردي ښار کې ليلامېږم بيا ارمان ونه کړې
ته مي ظاهر وينې سمسور چي د پسرلي غوندې يم
دننه وار په وار ورانېږم بيا ارمان ونه کړې
نن لا ژوندى يم راشه زړۀ مي دى په مينه ودان
سبا له دې ځايه ستنېږم بيا ارمان ونه کړې
راشه سپړم درته د ژوند خوږې ترخې خاطرې
نن په ريښتيا درته ږغېږم بيا ارمان ونه کړې
وطنه! اوس مي لا په خپله غېږ کې پټ وساته
زه ستا په مينه سنګسارېږم بيا ارمان ونه کړې
د خپلواکۍ لمر خو را ووينه شينکى اسمانه!
ګنې له تا مرورېږم بيا ارمان ونه کړې

 

تر څو به ژوند په ډار، په وهم بارکواله! کوو
د دې بلا تر سر تېرېږم بيا ارمان ونه کړې

                                                                    باركوال مياخېل

چي پر آس د کرکې سپور وي هغه تل پرځي لټېږي
کوم سړى چي په زړۀ تور وي هغه تل پرځي لټېږي
چي بېغمه له هر څۀ وي د هغو لار وي هواره
چي د چا په سر کې شور وي هغه تل پرځي لټېږي
ژوند يې ټول تيارۀ- تيارۀ وي، نوک وهي پر هره لاره
چي سېځلى يې خپل کور وي هغه تل پرځي لټېږي
چي زردار وي دلته هغه زړور وي سترګور وي
چي نه زر او نه يې زور وي هغه تل پرځي لټېږي
ور پر سر د وياړ پټکى کړي دوښمن ورکړي خواږه زهر
چي وژلى يې خپل ورور وي هغه تل پرځي لټېږي
د کورګي څراغ يې مړ وي، خوشالي ورڅخه تښتي
ځورولې چي چا مور وي هغه تل پرځي لټېږي

ږغوي شپېلۍ د مينې بارکوال د ژوند پر مېنه
ورپسې دوښمن منګور وي هغه تل پرځي لټېږي

                                                                       باركوال مياخېل

مينه ښکاره شي که هر څو يې څوک له چا پټوي
د لوېديځ غر و ګورئ لمر د ځان تر شا پټوي
دلته وګړي اوس پر هر چا وېشي غم او ژړا
دلته اوس خلک له ژوندون څخه خندا پټوي
د تندي خال يې چي پر ما د مينې وارى وکړ
ساده کوچۍ راڅخه اوس هغه بلا پټوي
زاهد ښکاره سپينې جامې واغوندي پاک ښکاره شي
د باطن خيري په توبو او په دوعا پټوي
زه يې د هيلو هر انځور د مخ پر پاڼه وينم
جانان به څه له ما د خپل زړګي دونيا پټوي
لکه مرغۀ د ونې غوندې مي په غېږ کې پټ کړه
ګنې نو باد د بېلتانه درڅخه ما پټوي

زه بارکواله! هغه غلۀ ګڼم خپلوان مي نه دي
چي زموږ د خلکو له ذهنو څخه روڼا پټوي

                                                    باركوال مياخېل

کرکه به مړه کړو او پر وبه کړو خيرات د مينې
ځئ چي په هر زړۀ کې ودان کړو يو جومات د مينې
د دې بې دردې دونيا زړه راباندې مه سړوه
ښايستې ما غريب ته راکړه سږ ذکات د مينې
خولۀ به يې ټول عمر خوږه وي هيڅ ترخه به نه شي
چا چي په ژوند کې وي خوړلي خواږه شات د مينې
چي ورورګلوي او سوله دواړه يې شعار وګرځي
خداى دي را جوړ کړي داسې ښکلى يو ولات د مينې
ما د جنت ننداره وکړله په دغه دونيا
له ژونده يووړم بل جهان ته ملاقات د مينې
لکه ماشوم تل به د يار د ديدن رېنګه کوي
زړګى چي روږد شي په خواږه غوندې پسات د مينې
دغه تړون مي بارکواله! په هر زړۀ کې ساتي
هم په مذهب يمه د مينې، هم په ذات د مينې

 

٠٨ اکتوبر ٢٠٠٨م کال - خانوزى