شهزاده شیرین زوي

دا چې نن مونږه په کوم حالت کې ښکيل يوو
بايد څه وکړو او څــه ته په نظر شـوو
چې روانـه مــو د ژوند بنده بېړۍ شي
او د سرېښو له دې ډنډ ځنې بهر شـوو

بايد داسې مفکوره، ذهنيت جــــوړ کړو
چې ملاتړی او ضامن مو د مـــــرام شي
نه د نورو سېلاب مونږ مخښکته وېسي
نــــه هم فکر ترې زمونږ د بل غلام شي

نړۍ اوس ده پــــــه مثال د يـــــوه کلي
زمونږ ملک په کې يو کور د يو فقير دی
روغ، رنځور، مړ، ژوندی کلي سـره بويه
همدا ښه حکمت او ښـه غوره تدبير دی

هيڅوک خپله ښخوی نشي خپل مــړی
تعامل تــــــه په همدې سبب اړتيـــا ده
د کمر پــــــه ژۍ ولاړو ځيرک اوســـئ
پــــــــه کمين کې درتـه ناسته لا بلا ده

شته زمونږه او د ښې ورځې تر منځه
ډېر بدرنګه شيطاني پليت لاسونه
په دې پار چې مو ګړنګ ته ورګوزار کړي
يو او بل ته ورکوي پليت لاسونه

دا يې وخت دی چې خپل زړونه يو او بل ته
په اخلاص کاندو کورونه يو او بل ته
پاک له شر نه کړو نيتونه يو او بل ته
مړه د کرکې کړو اورونه يو او بل ته

راځئ! ټول له يو او بله ځنې ځار شوو
راځئ! يو د بل زغملو ته تيار شوو
راځئ! تاو کړو له يو بل ځنې لاسونه
راځئ! خپل ورور سره ورور، يار سره يار شوو

لوېديځوال کوي غورچاڼ د ظرفيتونو
عــــربــان دي پـــــه لټون د ښايستونو
د شيدو د سر پېروي مو خــوندي کړئ
په ارزښت پوه شــئ د خپلو ارزښتونو

محبت مــونږ ته يو بل سره پـه کار دی
راځئ! پورته کړئ ليندۍ کينه پـرې ولو
راځئ! مات کړو نور د کرکې هغه غشي
چې لګيا يوو د يو بل سينه پــــرې ولـو

په دې پوه ياست چې دا ولې او په څه مونږ
همېش خپلې پښې په خپل ترښځ وهلي
هو! په خپل ځان مو تل کړی ښه ګومان دى
خو! خپل ورور ته مو په بد نظر کتلي

څو څو ځل د خپلې کــــرکـــــې له امله
مونـــــږه خپلې مټې خپله ماتــــې کړي
بيا مـو بېرته په ريښکۍ د پښېمانۍ دي
خپلو غـــــاړو کې تـــــر ډېـــــره زنګولي

بې تقوى په مونږ کې يو پر بل ښه نشته
ټول يو موټی خاوره يـــوو يو چا راوړي
يو شمال ادم ع ، يوې هــوا، حـــــوا يوو
محبت لــــــره تــــر دې دنيـــــــــا راوړي

جارو کېږو د جارو په څېر که نــه شوو
موخه دا چې يو، يـــو ښـه ماتېږو مونږ
که په مزي د وحدت يـــوه ګېډۍ شـوو
بيا د هيچا پــــه زور نـه ماتېږو مونــــږ

هسې پورته، پورته مـه الوځئ خير دی
بې وزرو مــــــه کړئ دعـــوه د الوتلـــو
"وزرپېچه مرغــــــان" هله الـــوتى شي
چې ځان خلاص کړي د ښکاريانو له منګولو

له ښکاريانو په دې شرط شو ځان ژغورلى
چې هر غشي ته يې ډال له مونږ سره وي
يو نظر د ليدو، بل د پرې کولو
په خاطر د دام او جال له مونږ سره وي

په هوا کې چې خنثی د دښمن بريد کړي
د هېواد بچي په ښه شان روزل غـــواړي
چې د هــــر خطر دفاع لــــره چمتو شي
دروازه د ښـــــوونځي پرانستل غــــواړي

ساينسي پوهه که هېڅ نه وي، وسيله ده
د بشر د ښېرازۍ لپاره ښه ده
په دنيا کې پرې د خدای کارونه شوي
هم جوړ شوی پرې جومات او هم کعبه ده

تخت چې ياد د سلېمان عليه السلام شو
د ساينسپوه ورته ورفکر او ورپام شو
انګېزه د الوتکې ورپيدا شوه
په هوا د تګ راتګ ورته الهام شو

غنا ياده د حضرت عثمان غني کړئ
تړل پرېږدئ په نسو پورې د کاڼو
لکه نوح بېړۍ چمتو ، خلک خوندي کړئ
له عذابه د وړو وړو خدايانو

که ژوند نه کوئ د بل له سيوري لاندې
د هنر په وزرو والوځئ عنقا شئ
تر سپوږمۍ او ستورو هم وخېژئ پورته
د آسمان په ډول بام د دې دنيا شئ

برسېرن فکر مو کب د سمندر کړئ
ګوندې هلته درته داسې څه پيدا شي
چې وړتيا يې وي اړتيا زمونږه ټولو
چې رنځور، رنځور ارمان ته مو دوا شي

خيال مو هم کړئ دومره لوړ لکه سپين لمر چې
له دې ځمکې څومره لوړ درتــه ښکارېږي
بيا که شپـــه دا لمر په تېغ د تيارې وژني
نو له وينو به يې سپين ستوري جوړېږي

چې باغ پوخ شي او باغوان درنه کوږ نه شي
که همدغه راز هنر مو په لاس راغى
بيا نو پوه شئ چې له خپل کړي نهاله
په ښه توګه ټول ثمر مو په لاس راغى

څو خـوږې، ترخـــې خبرې وې دردمندو
د مرهم په څېر يې زړه باندې پټۍ کړئ
هيله مند يم شيرين زوى چې به ځانونه
رابهر نــور له بـــــړستنې د لټۍ کــــــړئ

ژونده! ما له تا په اند اخيستى دى
ستا له مرحلو مې پند اخيستى دى
ستا له دل فريبو اداګانو مې
پل په پل زړګيه خوند اخيستى دى
تا که راته خپل منظر خړ کړى هم
ما ترېنه تصوير څرګند اخيستى دى
اوس نو ما پيريان ستونزو ته نه نيسي
پير نه د همت مې بند اخيستى دى
جبر که مې هوښ استثمار کړى، نو
ما ترې په همت مېوند اخيستى دى
اوس نو زه خواږه او ترخه پېژنم
اوس مې کيف د زهرو قند اخيستى دى

ژونده! چې په زړه پرهار، پرهار دې کړم
درد نه د دردمندو خبردار دې کړم

♥ ♥ ♥

ژونده! ښه دې وکړل بني ادم دې کړم
مات دې کړم رامات دې کړمه سم دې کړم
تا راته ټپ کېښوده د زړه په سر
زه ورته په فکر شوم مرهم دې کړم
خوښ دې په خوښيو کړم په دې سبب
ځکه چې خفه خفه په غم دې کړم
ماته دې زما اوښکې ډيوې کړلې
ښه شوه، رابهر پرې له تورتم دې کړم
روږدى دې د خپل وزن په تول کړمه
دروند شوم چې په خپل نظر کې کم دې کړم
غم د خودخواهۍ نه دې رابېل کړمه
غم کې ورشريک د ټول عالم دې کړم

سر په ناليدلې ورکه لار دې کړم
ولوېدلم، پورته شوم هوښيار دې کړم

♥ ♥ ♥

ژونده! درملنې دې راوښودې
ښکلې انګېرنې دې راوښودې
ښه دې په وفا او جفا پوه کړمه
ماتې، روغې ژمنې دې راوښودې
اور باندې دې ونيولم پوخ دې کړم
ښې او بدې کړنې دې راوښودې
څه بدې څېرې د بدو پايلو ته
ناستې لاس تر زنې دې راوښودې
ها چې ترې سړى پخپله اور اخلي
هغه راز لمنې دې راوښودې
شوم مېوه لرونکى نيالګی ځکه، چې
بې ثمره ونې دې راوښودې

منځ کې د څټک سندان ايسار دې کړم
و دې ټکولم خو د کار دې کړم

♥ ♥ ♥

ژونده! چې خپل ځان ته په نظر دې کړم
خپل په راز او رمز باندې خبر دې کړم
ته وې څړيکه، څړيکه او درد، درد ځکه
زه طبيب د هر ټپ او پرهر دې کړم
هر څه مې د زړه په تخته وليکل
هر څه مې انځور کړل انځورګر دې کړم
اوس مې د څپو په ژبه زړه وايي
ډک له توپانونو سمندر دې کړم
له ډېرو ناندريو د ضمير وجدان
ماته خاموشي شوه ژبهور دې کړم
تا دې له خپل ځان سره پخلا کړم، خو
زه له خپله ځانه مرور دې کړم

هر ګل ته ورتېر پر سر د خار دې کړم
پوه دې په تدبير کړمه سازګار دې کړم

♥ ♥ ♥

ژونده! زما صبر و، نور څه نه و
ستا سينه کې زما لپاره زړه نه و
هرې خوا مې وې وړې وړې سلګۍ
خلکو اورېدلې څه کاڼه نه و
ما خو خپل ګوګل ورته سپر کړى و
تاب کې د اشنا کاږه باڼه نه و
هم باران او هم مېلمه او هم کور کې
چاى، ګوړه، غوړي، مالګه، وړه نه و
شنه بنګړي چې ما پرې يار ته وړي وى
شنه غنم زما چېرته پاخه نه و
نېش يې د مچۍ، خو در کې ما لره
زهر ترخه و، خو شات خواږه نه و

ژونده! که هر څو په زړه ازار دې کړم
هومره تجربو باندې سينګار دې کړم

♥ ♥ ♥

څومره چې په تا کې ماڼېجن شومه
ژونده! هومره خپل هوډ کې هوډمن شومه
ته که قتلګاه د ارمانونو شوې
زه همدغو مړو ته کفن شومه
هجر راته دا سبق راوښود، چې
زړه، ذهن او ژبه ټول وطن شومه
خوا مې له سجدو نه سهار واوښته
سر په توبو بېرته ماسخوتن شومه
خداى ته مې له ډېره درده وژړل
خداى ته مې له نازه ګيله من شومه
تا چې بې بري څومره غوښتلمه
زه شيرين زوی هومره بريمن شومه

لنډه دا، د خپل شخصيت کردار دې کړم
ژونده! ممثل دې کړم فنکار دې کړم

. پورته شه خپله

نه په ماضي کې کړی چا او نه يې اوس کوي څوک
پورته شه خپله د پرېوتي لا تپوس کوي څوک
د بېچاره له غمه ما ليدلي مړۂ نه دي څوک
د بېنواوو حق کې خپل وجدان ته پړۂ نه دي څوک؟
د اوبو وړي لاسنيوي ته فرصت نه لري څوک
له خپل وجود نه د وتلو جرأت نه لري څوک
مشران وايي: (پردی غم تر واورو سوړ وي) ګله!
په حال د وږي څه خبر په خېټه موړ وي ګله!
* * *
په خپلو ګوتو خپلو سترګو نه خړ رنګ وباسه
د طمع بې ننګه نظر ترې په ښه ننګ وباسه
د لټۍ پښې دې پخپل لاس پرې کړه له خپله ځانه
د همت لاس درسره ښکلی ښکاري ښکليه ځوانه!
خپلو ورغوو کې تڼاکې مرغلرې راوړه
د خپل وجود په خولو پاکې مرغلرې راوړه
د خپل قامت سېوری دی غوره ټولو سېورو ځنې
خپل څراغ ښه دی شيرين زويه! سپينو ستورو ځنې

. د پښتو ژبې د نړۍ والې ورځې په مناسبت
د کوچنيانو لپاره د پښتو الفبې د تورو منظومه

د مور د سترګو توره ځه! (الف) او (ب) زده کړه
بلا دې واخلم (پ) او (ت) ورسره (ټ) زده کړه

بيکه دې واخله هله ژر کوه ناوخته شوله
مکتب ته لاړ شه! (ث) او (ج)، (چ) (ح) او (خ) زده کړه

کتاب دې پرانيزه! (څ) (ځ)، (د) (ډ) او (‌ذ) ووايه
معلم ته کېنه! (ر) او (ړ)، (ز) (ژ) او (ږ) زده کړه

د زړګي سره (س) او (ش) هم پښتو (ښ) حفظ کړه
هم په ښه توګه (ص) او (ض) هم (ط) او (ظ) زده کړه

د (ع) او (غ) ، (ف) (ق) او (ک) په تورو فکر وکړه
(ګ) (ل) (م) (ن) او ورسره (ڼ) (و) او (ه) زده کړه

بې ټکو نرمه يا مفرد او مذکره (ی) ده
لکه (سپن ږيری، لوی، سړی) ډېرې کيسې زده کړه

د نارينه جمع نومونو په اخر کې راځي
دوه ټکي څنګ په څنګ لري څرګنده (ي) زده کړه

له اوږدې (ې) لاندې دوه ټکي لاندې باندې کېږده
(ښکلې، خوږې او نورې داسې کلمې) زده کړه

د ښځينه نومونو پای کې لکۍ واله (ۍ) وي
(نجلۍ، غوټۍ، سپوږمۍ) په توګه د بېلګې زده کړه

په وکړئ! مه کړئ! څه شوئ؟ څه کړئ؟ لاړ شئ! راشئ! کې
زورکي واله (ئ) کارېږي، دا قاعدې زده کړه

چې توري وپېژنې او زده کړې ليکل او لوستل
له شيرين زوی ځنې بيا نورې طريقې زده کړه

له کــوره مه ووځئ وبـــــاء خپره ده
ساتنه وکـــــړئ لــــه خپل ځان ځنې
لاســــونه ونيسئ ســــرونــو باندې
کاڼي را اوري لـــــه آسمــــان ځنې

د کــــرونــــا په نوم د خدای قهر دی
را نــــازل شوی ټول جهان بانــــدې
عذاب وي عـــام استثناء نـه وي په کې
يو شان يې بـــولئ زوړ او ځوان باندې

هيله ده دا خبـــره مـــه کــــوئ، چې
هـــر څه پېښېږي د تقديـر په اساس
ښايي وي ستاسو تقديـر، ستاسو تدبير
وران به يې کړئ د وران تدبير په ا ساس

خدای فــــرمايلي دي پـه خپل کلام کې
((خپلو لاســونـــو بانــدې خپل ځانونه-
د هلاکت کندې تــــه مــــه غورځوئ))
يعنې: پخپله مـــه کړئ خپل زيانونه (۱)

را نقل کـــــړی بخـــــاري صاحب دی
پــــه بخـــاري کـې دا حديث د نبي ص
جــــذام وهــــلــي ځنې داسې تښتئ
لکه چـې تښتئ په څه شان له زمري(۲)

پــــه يــــو هئيت کې د ثقيف د خلکو
يــــو څوک پـــه نيت و د بيعت راغلی
رســـول ص د نه راتلو پيغام ور واستو
ځکه هغه کس و جـــذام وهلــــی(۳)

علي رض د پـاک رسول ارشاد فرمايي:
پــــه جـــــذامـي ژور نظر مه ساتئ
کله چــــې کــــــړئ مکالمه ورسره
يـــوه نېزه واټن تـــر منځ و سـاتئ

روايت کا عبدالرحمن بــن عـــوف رض
رســــول ص ويل ځای د وبا ته مه ځئ
خو که وبـــــا راغلله ستاســو ځای ته
نـــو بيا تـرې تاسو بلې خوا ته مه ځئ

حضرت عمر شـــام تـه له تللو تېر شو
هلته وبـــــاء وه اړتيا وه تــــدبير تـه
ابن جراح رض: ايــــا تقدير نــه تښتو؟
عمر: هـو! تښتو له تقدير ، تقدير ته(۴)

تـر (حـق الله) فقهاء کړي ډېر ټينګار
د بندګانـو پـــــه حقونــــو بانــــدې
که پــــه ځانو مــو زړونه نه خوږېږي
رحم مـــو وکـړئ خويندو، ورونو باندې

طبيبان ټول پـــــه يوه خـوله فرمايي:
لـــه درملنې وقـــايـــه غـــــوره ده
چې چاپېريال شي پــــه ويروسو ککړ
ځان پســـې بنـده دروازه غـــــوره ده

ځان ســاتل فرض او ځان وژل حرام دي
نـــور ستاسو خپله خوښه، خپل انتخاب
ما شيريـــن زوی خپل مسؤليت ادا کړو
د يـــوه ښکومي، يـوه ورور په حساب
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
۱- [سورة البقره: ۱۹۵]
۲- صحيح البخاري، حديث نمبر (۵۷۰۷)
۳ ـ صحيح مسلم، لأبي الحسين مسلم بن الحجاج بن مسلم القشيري النيسابوري (ت 261هـ). إشراف ومراجعة: الشيخ صالح بن عبد العزيز بن محمد آل الشيخ. دار السلام للنشر والتوزيع. الرياض. الطبعة الثالثة1421هـ2000م، كتاب السلام، باب اجتناب المجذوم ونحوه رقم: 2231.
۴- صحيح البخاري، حديث نمبر (۶۶۱۹) كتاب الطب، باب ما يذكر في الطاعون، رقم: 5397