د افغان کرکټ د مینه‌والو کورEnglish ↗
افغان اتلان
کورپاڼه خبرونه

ملګري ملتونه: په افغانستان کې د ماشومانو د جلب او استخدام پېښې ۸۱ سلنه ډېرې شوې

افغان اتلان · پښتو
ملګري ملتونه: په افغانستان کې د ماشومانو د جلب او استخدام پېښې ۸۱ سلنه ډېرې شوې

ملګرو ملتونو په خپل تازه راپور کې ویلي چې په افغانستان کې ماشومان لا هم د جګړو، ناچاودو توکو او د بشري حقونو د سرغړونو له جدي ګواښونو سره مخ دي. د راپور له مخې، د ماشومانو د جلب، استخدام او ترې د ګټې اخیستنې ثبت شوې پېښې د تېرې ارزونې په پرتله ۸۱ سلنه زیاتې شوې او شمېر یې ۵۵۷ ته رسېدلی دی.

راپور، چې «په افغانستان کې ماشومان او وسله واله شخړه» نومېږي، د ۲۰۲۳ کال له جنورۍ څخه د ۲۰۲۵ کال تر ډسمبر پورې موده رانغاړي. ملګرو ملتونو په دې موده کې د ماشومانو د حقونو ۴۵۸۲ سرغړونې ثبت کړې دي. په راپور کې دا نه دي مشخص شوي چې ماشومان کومو ډلو او د څه موخو لپاره جلب کړي دي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، په همدې موده کې ۱۴۱۵ ماشومان وژل شوي یا معلول شوي دي. شاوخوا ۸۰ سلنه دغه تلفات د ناچاودو توکو د چاودنو له امله رامنځته شوي دي. افغانستان لا هم له هغو هېوادونو څخه دی چې د جګړو له پاتې ناچاودو ماینونو او نورو مهماتو ډېر زیان ویني.

سره له دې چې د ماشومانو تلفات د ملګرو ملتونو د تېر راپور د مودې په پرتله ۳۸ سلنه کم شوي، په راپور کې د بشري مرستو د محدودولو یا مخنیوي ۲۲۴۱ پېښې هم ثبت شوې دي. پر ښوونځیو او روغتونونو د بریدونو یا زیان اړولو ۳۳۸ پېښې هم په اسنادو کې شاملې دي.

د ماشومانو او وسله والو شخړو په چارو کې د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې ونیسا فرایز ویلي چې د هرې شمېرې تر شا د داسې ماشوم کیسه ده چې ژوند یې د تل لپاره بدل شوی. نوموړې د ماشومانو د خوندیتوب لپاره د نړیوالې ټولنې د پیاوړي اقدام او ملاتړ غوښتنه کړې ده.

راپور د افغانستان او پاکستان ترمنځ په وروستیو نښتو کې د ماشومانو زیانمنېدو ته هم اشاره کوي. ملګرو ملتونو ویلي چې د پاکستان د بریدونو له امله په کونړ، پکتیا، خوست او ډیورنډ ته څېرمو سیمو کې د ماشومانو ښوونځي زیانمن شوي دي. پاکستان وايي بریدونه یې د هغو وسله والو پر مرکزونو کړي چې په افغانستان کې فعالیت لري، خو طالبان دا ادعا ردوي او د ملکي وګړو، په ګډون د ماشومانو، د مرګ‌ژوبلې خبره کوي.

په راپور کې د نجونو د زده کړو او د ښځو د حقونو محدودیتونه هم یاد شوي دي. د طالبانو حکومت له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده کړې او د ښځو کار، سیاسي ګډون او ځینې نور فعالیتونه محدود کړي دي. ملګري ملتونه او متحده ایالاتو دغه بندیزونه غندلي، خو طالبان وايي چې ښځو او نجونو ته د شریعت له مخې حقوق ورکوي.